← Mövzulara
eg3l-4.3· Fəsil 4: XVII-XIX əsr ədəbiyyatı· ~15 dəq

Mirzə Fətəli Axundzadə

Azərbaycan və bütün Şərq dramaturgiyasının banisi Mirzə Fətəli Axundzadənin həyatı, materialist-maarifçi dünyagörüşü, «Təmsilat» komediyaları, «Aldanmış kəvakib» povesti və ictimai-fəlsəfi görüşləri.

Mirzə Fətəli Axundzadə (1812-1878) Azərbaycanın və bütün Şərqin dramaturgiyasının banisi, görkəmli maarifçi-realist yazıçı və materialist filosofdur. O, Şəki şəhərində doğulmuş, ömrünün böyük hissəsini Tiflisdə yaşayıb-yaratmışdır. 1850-1855-ci illərdə altı komediya yazaraq Azərbaycan milli dramaturgiyasının əsasını qoymuş, bu əsərlər sonradan «Təmsilat» adı altında toplanmışdır. Axundzadənin yaradıcılığının əsas mövzusu cəhalət, mövhumat, fırıldaqçılıq və geriliyə qarşı kəskin satira və tənqid idi. O, həm də «Aldanmış kəvakib» povesti ilə Azərbaycan ədəbiyyatında ilk realist povestin müəllifi sayılır və ərəb əlifbasının dəyişdirilməsi (islahatı) təşəbbüsü ilə çıxış etmişdir. Nümunə: «Hacı Qara» komediyasında xəsis tacir Hacı Qaranın obrazı vasitəsilə yazıçı tamah və xəsisliyi tənqid edir.

Qaydalar

  1. 1Mirzə Fətəli Axundzadə (1812-1878) Şəkidə doğulmuş, Tiflisdə yaşamış, Azərbaycan və bütün Şərq dramaturgiyasının banisidir.
  2. 21850-1855-ci illərdə altı komediya yazmış, bu əsərlər «Təmsilat» ümumi adı altında toplanmışdır.
  3. 3«Aldanmış kəvakib» Azərbaycan ədəbiyyatında ilk realist povestdir (tarixi mövzu, Şah Abbas dövrü).
  4. 4«Kəmalüddövlə məktubları» onun fəlsəfi-publisistik əsəridir.
  5. 5Materialist-maarifçi filosof olmuş, realizm cərəyanının nümayəndəsi kimi cəhalət, mövhumat və fırıldaqçılığa qarşı satira yazmışdır.
  6. 6Ərəb əlifbasının islahatı (dəyişdirilməsi) təşəbbüsü ilə çıxış etmişdir.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin