Fəzada düz xətt və müstəvi
Aksiomlar, paralellik, perpendikulyarlıq, çarpaz xətlər.
Stereometriya müstəvi fiqurlardan fərqli olaraq üçölçülü fəzadakı fiqurları öyrənir. Üç əsas aksiomu xatırlamaq vacibdir: (1) istənilən üç kənar nöqtə vasitəsilə yalnız bir müstəvi keçir; (2) əgər bir müstəvinin iki nöqtəsi başqa bir müstəvidə olarsa, bu müstəvilər bir düz xətt üzrə kəsişir; (3) hər düz xətt onun üzərindəki nöqtə vasitəsilə yalnız bir müstəviyə mənsubdur. Fəzada iki düz xətt üç növ vəziyyətdə ola bilər: kəsişən (bir ümumi nöqtəsi var), paralel (eyni müstəvidə olub kəsişmir) və çarpaz (eyni müstəvidə deyil, kəsişmir, paralel də deyil). Düz xətt müstəviyə paralel sayılır, əgər müstəvidəki iki kəsişən düz xəttə paralel olan bir xətt tapılarsa. Perpendikulyarlıq üçün əsas əlamət: düz xətt müstəviyə perpendikulyardır, əgər həmin müstəvidəki kəsişən iki xəttə perpendikulyardırsa.
Məsələn: kubun bir kənarı digər kənarla əgər eyni üzdə deyilsə, onlar çarpaz xətlər adlanır — məsələn, $AB$ kənarı ilə $A_1D_1$ kənarı çarpazdır, aralarındakı məsafə kub kənarına bərabərdir.
Qaydalar
- 1Üç kənar nöqtədən yalnız bir müstəvi keçir.
- 2Fəzada iki düz xətt ya kəsişir, ya paralel olur, ya da çarpaz olur.
- 3Düz xətt müstəviyə paraleldir, əgər müstəvidəki iki kəsişən xəttə paralel bir xətt varsa.
- 4Düz xətt müstəviyə perpendikulyardır, əgər müstəvidəki kəsişən iki xəttə perpendikulyardırsa.
- 5İki müstəvi paralel sayılır, əgər birindəki iki kəsişən düz xətt digərinə paralel olsa.
Məşq
15 asan · 15 orta · 15 çətin