Harmonik rəqslər: yaylı və riyazi rəqqas
Amplitud, period, tezlik; yaylı və riyazi rəqqasın periodu.
Mexaniki rəqs — cismin tarazlıq vəziyyəti ətrafında mütəmadi (dövri) hərəkətidir. Amplitud cismin tarazlıq nöqtəsindən maksimal yerdəyişməsidir və enerji ilə birbaşa bağlıdır. Period — bir tam rəqsin tamamlanması üçün lazım olan zamandır; tezlik isə vahid zamanda baş verən tam rəqslərin sayıdır, ölçü vahidi Hs (s⁻¹). Yaylı rəqqasda cismin kütləsi və yayın sərtliyi periodu müəyyən edir: — kütlə artdıqca period artır, sərtlik artdıqca period azalır. Riyazi rəqqasda (uzun yüksüz ipin ucundakı kütlə nöqtəsi) period yalnız ipin uzunluğu və yerçəkimi təcilindən asılıdır: — kütlədən tamamilə asılı deyil. Harmonik rəqs zamanı kinetik enerji ilə potensial enerji daim bir-birinə çevrilir, lakin tam mexaniki enerji sabit qalır; tarazlıq nöqtəsində maksimum, amplitud nöqtəsində maksimumdur.
Məsələn: uzunluğu m olan riyazi rəqqasın periodu s-dir.
Qaydalar
- 1Amplitud — cismin tarazlıq vəziyyətindən maksimal meyli; enerjidən asılıdır, lakin yaylı/riyazi rəqqasın periodunu dəyişdirmir.
- 2Tezlik (Hs); period (s) — bu iki kəmiyyəti qarışdırmaq ən geniş yayılmış səhvdir.
- 3Yaylı rəqqasın periodu — kütlə artdıqca artır, yayin sərtliyi artdıqca azalır.
- 4Riyazi rəqqasın periodu — kütlədən asılı deyil; yalnız ipin uzunluğu və dəyişdikdə dəyişir.
- 5Harmonik rəqsdə tam enerji sabitdir; tarazlıq nöqtəsində maksimum, amplitud nöqtəsində maksimum olur.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir