Enerji və enerjinin saxlanması qanunu

Mexaniki enerji cismin hərəkəti və ya vəziyyəti ilə bağlı iş görə bilmə qabiliyyətidir. Hərəkət enerjisi (kinetik enerji) $E_k=\frac{mv^2}{2}$ düsturu ilə hesablanır: kütlə $m$ kq, sürət $v$ m/s. Diqqət: sürət iki dəfə artdıqda kinetik enerji dörd dəfə artar, çünki formulada $v^2$ iştirak edir — bu çox yayılmış bir xətadır. Ağırlıq qüvvəsinin sahəsindəki potensial enerji $E_p=mgh$ (burada $h$ seçilmiş sıfır səviyyəsinə nəzərən yüksəklikdir), yay elastik deformasiyasındakı potensial enerji isə $E_p=\frac{kx^2}{2}$ düsturu ilə ifadə edilir. Cismin tam mexaniki enerjisi hər iki enerjinin cəmidir: $E=E_k+E_p$. Sürtünmə (ya da digər müqavimət qüvvələri) olmadıqda tam mexaniki enerji sabit qalır: $E_k+E_p=\text{const}$. Bu saxlanma qanununun əyani nümunəsi — yüksəkdən sərbəst düşən cisim: düşdükcə $E_p$ azalır, $E_k$ artır, cəm isə dəyişmir. İş-enerji teoreminə görə cisimə görülən xalis iş cismin kinetik enerjisinin dəyişməsinə bərabərdir: $A=\Delta E_k$.