Paronimlər
Səslənişcə yaxın, mənaca fərqli sözlər (paronimlər); paronimlərin omonim və sinonimlərdən fərqi, düzgün seçilməsi.
Paronimlər səslənişcə (yazılışı və deyilişi baxımından) bir-birinə çox yaxın, lakin mənaları tamamilə fərqli olan sözlərdir. Onlar adətən bir-iki səslə və ya bir şəkilçi ilə fərqlənir, ona görə də nitqdə tez-tez səhvən bir-birinin yerinə işlədilir. Məsələn: «əsl» (həqiqi, original) — «nəsil» (törəmə, qohumluq qolu); «zəmanət» (təminat) — «zaman» yox, «zəmin» (torpaq, əsas); «mənimsəmək» (öyrənmək / sahib çıxmaq) ilə bağlı qoşa mənalar; «sayğac» (ölçü cihazı) — «saygi» yox. Klassik nümunələr: «əməli» (praktik) — «əməlli» (yaxşıca); «dünyəvi» (dini olmayan) — «dünyavi» yox; «mütəxəssis» (peşəkar) — «mütərəddid» (qətiyyətsiz). Paronimi omonimdən ayırmaq lazımdır: omonim eyni yazılır və eyni deyilir, paroniм isə yaxın, lakin fərqli yazılır və deyilir. Paronimi sinonimdən də fərqləndirmək vacibdir: sinonimlərin mənası yaxındır, paronimlərinki isə fərqlidir. Düzgün söz seçimi cümlənin mənasından asılıdır. For example: «O, əsl həqiqəti danışdı» cümləsində «əsl» (həqiqi) işlədilməlidir; bu sözü səslənişcə yaxın «nəsil» sözü ilə əvəz etmək olmaz, çünki onlar paronimdir.
Qaydalar
- 1Paronimlər səslənişcə yaxın, lakin mənaca tamamilə fərqli sözlərdir (əsl — nəsil, əməli — əməlli).
- 2Paronimlər adətən bir-iki səslə və ya bir şəkilçi ilə fərqlənir və buna görə səhvən qarışdırılır.
- 3Omonim eyni yazılır və deyilir; paronim isə yaxın, lakin fərqli yazılır və deyilir.
- 4Sinonimlərin mənası yaxın, paronimlərin mənası isə fərqlidir — bu, onları ayıran əsas əlamətdir.
- 5Düzgün paronim cümlənin mənasına görə seçilir; uyğunsuz paronim leksik səhvə yol açır.
Məşq
15 asan · 15 orta · 15 çətin