İsim

İsim əşyanın adını bildirən və kim? nə? hara? suallarından birinə cavab verən əsas nitq hissəsidir. Mənasına görə isimlər ümumi (eyni növ əşyaların ortaq adı: şəhər, çay, dağ) və xüsusi (tək bir əşyanın fərdi adı, böyük hərflə yazılır: Bakı, Kür, Şahdağ) olur. Konkret isimlər hiss üzvləri ilə qavranılan əşyaları (kitab, su, ağac), mücərrəd isimlər isə yalnız təfəkkürdə mövcud olan anlayışları (sevinc, dostluq, gözəllik, azadlıq) bildirir. Kəmiyyətə görə isim tək və ya cəm olur; cəm -lar/-lər kəmiyyət şəkilçisi ilə düzəlir (kitab → kitablar, gül → güllər). Mənsubiyyət şəkilçiləri əşyanın hansı şəxsə aid olduğunu bildirir: mənim kitabım, sənin kitabın, onun kitabı, bizim kitabımız, sizin kitabınız, onların kitabı/kitabları. İsmin altı halı var: adlıq (kim? nə? hara?), yiyəlik (kimin? nəyin? haranın?), yönlük (kimə? nəyə? haraya?), təsirlik (kimi? nəyi? haranı?), yerlik (kimdə? nədə? harada?), çıxışlıq (kimdən? nədən? haradan?). Adlıq hal şəkilçisizdir; yiyəlik -ın/-in/-un/-ün, yönlük -a/-ə, təsirlik -ı/-i/-u/-ü, yerlik -da/-də, çıxışlıq -dan/-dən şəkilçiləri ilə düzəlir. Cümlədə isim mübtəda, xəbər, tamamlıq, təyin və zərflik (yer, zaman) vəzifəsində işlənə bilər.