← Mövzulara
g11m-1.1· Fəsil 1: Ədədlər və ifadələr· ~14 dəq

Faiz, nisbət və tənasüb

Faiz hesablamaları, artım/azalma, sadə və mürəkkəb faiz, düz/tərs mütənasiblik, mətn məsələləri.

Ədədin p faizi həmin ədədin (p/100) hissəsidir: a-nın p%-i = a·p/100. Faizlə artımda yeni qiymət a·(1+p/100), azalmada a·(1−p/100) olur. Sadə faizdə hər il eyni məbləğ artır: S = P·(1+n·r/100); mürəkkəb faizdə isə faiz əsas məbləğin üstünə əlavə olunaraq artır: S = P·(1+r/100)ⁿ. İki kəmiyyət düz mütənasibdirsə nisbəti sabitdir (a/b=k), tərs mütənasibdirsə hasili sabitdir (a·b=k). Misal: 200 manatın 15%-i = 200·15/100 = 30 manat; 15% artımdan sonra məbləğ 200·1,15 = 230 manat olar.

Qaydalar

  1. 1a ədədinin p faizi: a·p/100.
  2. 2p% artım: a·(1+p/100); p% azalma: a·(1−p/100).
  3. 3Mürəkkəb faiz: S = P·(1+r/100)ⁿ; sadə faiz: S = P·(1+n·r/100).
  4. 4Düz mütənasiblik: a₁/b₁ = a₂/b₂; tərs mütənasiblik: a₁·b₁ = a₂·b₂.
  5. 5Tənasübdə kənar hədlərin hasili orta hədlərin hasilinə bərabərdir (çarpaz vurma).

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

AsanOrtaÇətinQarışıq