← Mövzulara
g11m-1.3· Fəsil 1: Ədədlər və ifadələr· ~14 dəq

Çoxhədlilər və cəbri kəsrlər

Qısa vurma düsturları, vuruqlara ayırma, cəbri kəsrlərin sadələşdirilməsi və üzərində əməllər.

Qısa vurma düsturları çoxhədliləri sürətlə açmağa və əksinə vuruqlara ayırmağa imkan verir: (a±b)²=a²±2ab+b², (a−b)(a+b)=a²−b². Cəbri kəsr surət və məxrəci çoxhədli olan ifadədir; onu sadələşdirmək üçün surət və məxrəci vuruqlara ayırıb ortaq vuruğu ixtisar edirik. Misal: (x²−9)/(x−3) = (x−3)(x+3)/(x−3) = x+3 (x≠3 şərti ilə). Kəsrlər toplanarkən ortaq məxrəcə gətirilir; məxrəci sıfır edən qiymətlər yolverilməzdir.

Qaydalar

  1. 1(a+b)²=a²+2ab+b², (a−b)²=a²−2ab+b², (a−b)(a+b)=a²−b².
  2. 2Kəsri sadələşdirmək üçün surət və məxrəci vuruqlara ayırıb ortaq vuruğu ixtisar et.
  3. 3Yalnız vuruq (hasil) ixtisar olunur — toplananı ixtisar etmək olmaz.
  4. 4Məxrəci sıfır edən qiymətlər yolverilməzdir (x onlara bərabər ola bilməz).
  5. 5Kəsrləri toplayıb-çıxarmaq üçün ortaq məxrəcə gətir; vurmada surət-surətə, məxrəc-məxrəcə vurulur.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

AsanOrtaÇətinQarışıq