Ədədlər nəzəriyyəsi: bölünmə, EBOB və EKOB
Bölünmə əlamətləri, sadə vuruqlara ayırma, ən böyük ortaq bölən və ən kiçik ortaq bölünən.
Bölünmə əlamətləri ədədi bölmədən onun verilmiş ədədə bölünüb-bölünmədiyini müəyyənləşdirir: 2-yə (sonu cüt), 3-ə (rəqəmlərinin cəmi 3-ə bölünür), 5-ə (sonu 0 və ya 5), 9-a (rəqəmlər cəmi 9-a bölünür), 10-a (sonu 0). Hər natural ədəd sadə vuruqların hasili kimi yeganə şəkildə yazılır. İki ədədin ən böyük ortaq böləni (EBOB) ortaq sadə vuruqların ən kiçik dərəcələrinin hasili, ən kiçik ortaq bölüneni (EKOB) isə bütün sadə vuruqların ən böyük dərəcələrinin hasilidir. Mühüm əlaqə: EBOB(a,b)·EKOB(a,b) = a·b. For example: 12 = 2²·3 və 18 = 2·3² olduğundan EBOB(12,18) = 2·3 = 6, EKOB(12,18) = 2²·3² = 36; yoxlama: 6·36 = 216 = 12·18.
Qaydalar
- 1Bölünmə: 3-ə və 9-a — rəqəmlər cəminə; 2,5,10-a — son rəqəmə görə yoxlanır.
- 2Hər natural ədəd sadə vuruqlara yeganə şəkildə ayrılır.
- 3EBOB = ortaq sadə vuruqların ən kiçik dərəcələrinin hasili.
- 4EKOB = bütün sadə vuruqların ən böyük dərəcələrinin hasili.
- 5EBOB(a,b)·EKOB(a,b) = a·b.
Məşq
15 asan · 15 orta · 15 çətin