Statistika, ehtimal və kombinatorika
Orta ədədi qiymət, median, moda, variasiya genişliyi; klassik ehtimal; yerdəyişmələr və birləşmələr.
Statistikada verilənlər toplusunu səciyyələndirən əsas kəmiyyətlər: orta ədədi qiymət (bütün ədədlərin cəmini onların sayına bölmək), median ( artan sırada düzülmüş ədədlərin ortadakı qiyməti; cüt sayda olduqda iki ortadakının ədədi ortası), moda (ən çox təkrarlanan qiymət) və variasiya genişliyi (ən böyük ilə ən kiçik qiymətin fərqi).
Məsələn, 4; 8; 6; 8; 9 ədədləri üçün orta = (4+8+6+8+9)/5 = 7, sıralanmış halı 4; 6; 8; 8; 9 olduğundan median = 8, moda = 8, variasiya genişliyi = 9−4 = 5. Klassik ehtimalda təsadüfi hadisənin ehtimalı P(A) = m/n düsturu ilə hesablanır; burada m — A hadisəsinə əlverişli halların sayı, n — bütün mümkün bərabər imkanlı halların sayıdır. Ehtimal həmişə 0 ilə 1 arasındadır. Kombinatorikada n müxtəlif elementin yerdəyişmələrinin sayı n! = 1·2·3·…·n, n elementdən k-nı seçməklə düzələn birləşmələrin (qruplaşmaların) sayı isə C(n, k) = n!/(k!·(n−k)!) düsturu ilə tapılır.
Qaydalar
- 1Orta ədədi qiymət: bütün qiymətlərin cəmini onların sayına böl.
- 2Median: ədədləri artan sıraya düz; tək sayda olduqda ortadakı, cüt sayda olduqda iki ortadakının ədədi ortası.
- 3Moda: ən çox təkrarlanan qiymət. Variasiya genişliyi = ən böyük − ən kiçik.
- 4Klassik ehtimal: P(A) = m/n = əlverişli halların sayı / bütün mümkün halların sayı. 0 ≤ P ≤ 1.
- 5Kombinatorika: yerdəyişmələr Pₙ = n!; birləşmələr C(n, k) = n!/(k!·(n−k)!).
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin