Azərbaycanda ilk insan məskənləri
Azıx mağarası və Daş dövrü.
Azərbaycan ərazisi bəşəriyyətin ən qədim məskunlaşdığı yerlərdən biridir. Bunun ən mühüm sübutu Füzuli rayonundakı Azıx mağarasıdır: burada aşkar edilən qədim insanın (Azıxantropun) aşağı çənə sümüyü və mağaranın ən alt təbəqələrində tapılan Quruçay mədəniyyətinə aid daş alətlər — dünyanın ən qədim əmək alətlərindən sayılır — Azərbaycanı insan tarixinin ilk mərhələlərinə aid edən ərazilərdən birinə çevirir. Azıxdan başqa Tağlar, Damcılı və Qazma kimi mağaralarda da qədim insan izlərinə rast gəlinmişdir. Bu uzun dövr elmdə Daş dövrü adlanır və üç mərhələyə ayrılır: Paleolitdə (qədim Daş dövrü) insanlar mağaralarda yaşayır, ovçuluq və yığıcılıqla dolanırdılar; Mezolitdə ox və kaman kəşf edilərək ovçuluq asanlaşdı; Neolitdə isə insanlar əkinçilik və maldarlıqla məşğul olmağa başlayaraq yerləşik həyata keçdilər.
Məsələn: Azıx mağarasında tapılan çənə sümüyü Paleolitə, Damcılı mağarasındakı tapıntılar isə Mezolit-Neolit dövrünə aiddir.
Qaydalar
- 1Azıx mağarası Füzuli rayonunda (Qarabağda) yerləşir və Azərbaycanın ən qədim insan məskənlərindən biri hesab olunur.
- 2Azıx mağarasında tapılan Azıxantropun aşağı çənə sümüyü və Quruçay mədəniyyətinə aid daş alətlər bunu sübut edir.
- 3Daş dövrü üç mərhələyə bölünür: Paleolit (ovçuluq-yığıcılıq, mağarada yaşayış), Mezolit (ox və kaman) və Neolit (əkinçilik və maldarlıq).
- 4Tağlar mağarası Qarabağda, Damcılı mağarası Qazax rayonunda, Qazma mağarası isə Naxçıvanda yerləşən digər qədim insan düşərgələridir.
- 5Neolit dövründə insanlar yerləşik həyata keçmiş, əkinçilik və maldarlıqla məşğul olmağa başlamışlar.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir