hist5-1.5· I Bölmə: Qədim Azərbaycan· ~13 dəq

Dövlətlər nə üçün lazımdır?

Dövlət anlayışı və ilk dövlət qurumları.

İnsanlar əvvəlcə kiçik tayfalar halında yaşayır, əmlak demək olar ki, ortaq idi. Zaman keçdikcə əkinçilik və maldarlıq inkişaf etdi, insanlar arasında əmlak bərabərsizliyi yarandı — bəziləri varlanır, bəziləri kasıblaşırdı. Tayfalar arasında torpaq, su və otlaq üstündə mübahisələr, həmçinin xarici hücumlardan qorunmaq zərurəti insanları vahid qaydalarla idarə olunmağa məcbur etdi. Beləliklə DÖVLƏT — müəyyən ərazidə yaşayan əhalini idarə edən, qanunlar qoyan, vergi toplayan və ordu saxlayaraq ölkəni müdafiə edən təşkilat — yarandı. Dövlətin başlıca əlamətləri bunlardır: müəyyən ərazi, həmin ərazidə yaşayan əhali, hakimiyyət (rəhbərlik), qanunlar, vergi sistemi və ordu. Azərbaycan ərazisində ilk dövlət qurumları da məhz tayfa ittifaqlarının birləşməsindən — e.ə. III-II minillikdə Aratta, Lullubi və Kuti kimi qurumların yaranması ilə formalaşmağa başlamışdır. Dövlət insanlara təhlükəsizlik, qayda-qanun və birlik gətirirdi.

📌Nümunə

Məsələn: e.ə. III-II minillikdə Azərbaycan ərazisindəki tayfalar xarici hücumlardan qorunmaq və ədalətli qaydalar qurmaq üçün birləşərək Aratta kimi ilk dövlət qurumlarını yaratmışlar.

Qaydalar

  1. 1Dövlət — müəyyən ərazidə yaşayan əhalini idarə edən, qanun qoyan və ordu ilə müdafiə edən təşkilatdır.
  2. 2Dövlətin başlıca əlamətləri: ərazi, əhali, hakimiyyət, qanunlar, vergi və ordudur.
  3. 3Cəmiyyətdə əmlak bərabərsizliyinin artması və tayfalar arasındakı münaqişələr idarəetməyə olan ehtiyacı gücləndirdi.
  4. 4Azərbaycan ərazisində ilk dövlət qurumları e.ə. III-II minillikdə tayfa ittifaqlarından (Aratta, Lullubi, Kuti kimi) yaranmışdır.
  5. 5Dövlət əhaliyə təhlükəsizlik, qayda-qanun və birlik təmin edir.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir