Birlik yoxdursa, dirilik də yoxdur
Xanlıqlar dövrü və parçalanma.
Nadir şahın öldürülməsindən (1747) sonra Azərbaycan ərazisində vahid mərkəzi dövlət qalmadı və ölkə iyirmiyə yaxın kiçik xanlığa parçalandı — Qarabağ, Şəki, Gəncə, Quba, Bakı, Şamaxı (Şirvan), Dərbənd, Naxçıvan, İrəvan və başqaları. Hər xanlığın öz xanı, öz qoşunu və öz sərhədləri var idi, amma onları bir araya gətirən ümumi mərkəz yox idi. Xanlar tez-tez torpaq və sərhəd üstündə bir-biri ilə vuruşur, bəzən isə xarici dövlətlərdən — Rusiyadan və ya İrandan kömək istəyirdilər. Bu pərakəndəlik ölkəni zəiflədirdi, çünki kiçik xanlıqların ayrı-ayrılıqdakı gücü xarici təhlükəyə qarşı dayanmağa çatmırdı. Elə buna görə də xalq arasında «Birlik yoxdursa, dirilik də yoxdur» fikri yaşayırdı — yəni xalq yalnız birləşəndə sağ qala və inkişaf edə bilər. Qubalı Fətəli xan bu həqiqəti anlayan ilk hökmdarlardan biri idi və bir sıra xanlıqları öz hakimiyyəti altında birləşdirməyə çalışdı.
Məsələn: Fətəli xan Quba xanlığından başlayaraq Dərbənd, Salyan, Şamaxı (Şirvan) və Bakı xanlıqlarını öz hakimiyyəti altında topladı, lakin onun ölümündən sonra bu birlik yenidən dağıldı.
Qaydalar
- 1Nadir şahın ölümündən (1747) sonra Azərbaycan iyirmiyə yaxın kiçik xanlığa parçalandı.
- 2Hər xanlığın öz xanı, öz qoşunu və sərhədləri var idi, lakin ölkədə vahid mərkəzi hakimiyyət yox idi.
- 3Xanlıqlar arasında tez-tez torpaq və sərhəd üstündə müharibələr gedirdi.
- 4Qubalı Fətəli xan bir sıra xanlıqları (Dərbənd, Salyan, Şamaxı, Bakı) öz hakimiyyəti altında birləşdirməyə çalışdı.
- 5Birliyin olmaması Azərbaycanı xarici təhlükələr qarşısında zəif və müdafiəsiz qoyurdu.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir