Şərqin son fatehi
Nadir şah Əfşar.
XVIII əsrdə Azərbaycan və İran tarixində ən görkəmli hərbi xadimlərdən biri Nadir şah Əfşar olmuşdur. O, Əfşar tayfasından çıxmış, əvvəlcə Səfəvi hökmdarı Təhmasib II-nin sərkərdəsi kimi xidmət etmiş, ölkəni işğal edən əfqan qoşunlarını qovmuş və Azərbaycan torpaqlarını Osmanlı işğalından azad etmişdir. Böyük hərbi nüfuzu sayəsində 1736-cı ildə özünü şah elan edərək Səfəvi sülaləsinə son qoymuş və Əfşarlar sülaləsinin əsasını qoymuşdur. Nadir şah bununla kifayətlənməyib bir sıra ölkələrə — o cümlədən Hindistana böyük yürüş təşkil etmişdir; 1739-cu ildə Dəhlini fəth edərək Böyük Moğol imperiyasını məğlub etmiş və oradan məşhur Tovuz taxtı kimi qiymətli xəzinələr gətirmişdir. Bu misilsiz fəthlərinə görə tarixdə "Şərqin son böyük fatehi" adlandırılmışdır. Lakin 1747-ci ildə öldürüldükdən sonra qurduğu böyük dövlət parçalanmış, bu da Azərbaycanda müstəqil xanlıqların yaranması üçün şərait yaratmışdır. Nadir şahın hərbi və siyasi fəaliyyətini xronoloji ardıcıllıqla bilmək vacibdir.
Məsələn: əvvəlcə sərkərdə olmuş, 1736-cı ildə şah elan olunmuş, 1739-cu ildə Dəhlini fəth etmiş, 1747-ci ildə isə öldürülmüşdür.
Qaydalar
- 1Nadir şah Əfşar tayfasından olub, əvvəlcə Səfəvi hökmdarı Təhmasib II-nin sərkərdəsi kimi xidmət etmişdir.
- 2O, ölkəni işğal edən əfqan qoşunlarını qovmuş və Azərbaycan torpaqlarını Osmanlı işğalından azad etmişdir.
- 31736-cı ildə özünü şah elan edərək Səfəvi sülaləsinə son qoymuş və Əfşarlar sülaləsini yaratmışdır.
- 41739-cu ildə Hindistana yürüş edərək Dəhlini fəth etmiş, Böyük Moğol imperiyasını məğlub etmiş və məşhur Tovuz taxtını qənimət kimi aparmışdır; bu fəthlərinə görə "Şərqin son böyük fatehi" adlandırılmışdır.
- 51747-ci ildə öldürülmüş, bundan sonra dövləti parçalanaraq Azərbaycanda müstəqil xanlıqların yaranmasına zəmin yaratmışdır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir