Elmlə siyasət yürüdən alimlər

Orta əsrlərdə bəzi böyük Azərbaycan alimləri təkcə kitab üzərində deyil, həm də dövlətin idarə olunmasında fəal iştirak edirdi — bunun ən parlaq nümunəsi XIII əsrdə yaşamış dahi astronom, riyaziyyatçı və filosof NƏSİRƏDDİN TUSİdir. Tusi eyni zamanda mahir bir dövlət xadimi idi: Elxanilər dövlətinin hökmdarı Hülakü xanın sarayında məsləhətçi kimi çalışır, öz nüfuzunu elmin xeyrinə istifadə edirdi. Məhz bu nüfuz sayəsində o, Hülakü xanı razı sala bildi ki, Marağa şəhərində (Cənubi Azərbaycanda) böyük bir rəsədxana — MARAĞA RƏSƏDXANASI tikilsin. Bu rəsədxana dövrünün ən böyük və məşhur elm mərkəzlərindən birinə çevrildi: Tusi müxtəlif ölkələrdən görkəmli alimləri buraya dəvət etdi və zəngin bir kitabxana yaratdı. Onun əxlaq mövzusunda yazdığı «Əxlaqi-Nasiri» əsəri isə ona Şərqdə böyük şöhrət qazandırdı. Beləliklə, Tusinin həyatı göstərir ki, elm və dövlət idarəçiliyi bir-birinə əks deyil, bəzən bir-birini gücləndirə bilər.