Azərbaycan tarixinin atası
Abbasqulu ağa Bakıxanov.
XIX əsrdə yaşamış Abbasqulu ağa Bakıxanov Azərbaycanın ən görkəmli alimlərindən biri olmuşdur. O, 1794-cü ildə Bakı xanları nəslindən Bakıda anadan olmuş, sonralar Tiflisdə Qafqaz Baş Hərbi İdarəsində Şərq dilləri tərcüməçisi kimi çalışmışdır. Bakıxanov təkcə tarixçi deyil, həm də şair idi — ədəbi əsərlərini «Qüdsi» təxəllüsü ilə yazırdı. Bundan əlavə, o, coğrafiya, astronomiya, məntiq və psixologiya sahələrində də əsərlər yaratmış, ensiklopedik bilikli bir alim kimi tanınmışdır. Onun ən dəyərli əsəri «Gülüstani-İrəm» Azərbaycan və Qafqaz xalqlarının tarixini qədim dövrdən 1813-cü il Gülüstan müqaviləsinə, yəni Azərbaycanın Rusiya ilə Qacar dövləti arasında bölünməsinə qədər ardıcıl şəkildə əhatə edir. Məhz bu əsərlə Azərbaycan tarixşünaslığının əsası qoyulmuşdur, çünki Bakıxanov Azərbaycan tarixini qədim dövrdən öz dövrünə qədər ardıcıl və elmi şəkildə yazan ilk tarixçimiz olmuşdur. Bu səbəbdən o, «Azərbaycan tarixinin atası» adlandırılır. Bakıxanov tarixi sadəcə hadisələrin siyahısı deyil, əxlaq və tərbiyə məktəbi hesab edirdi.
Məsələn: bir şagird «Gülüstani-İrəm» əsərinin hansı dövrü əhatə etdiyini soruşsa, doğru cavab «qədim dövrdən 1813-cü il Gülüstan müqaviləsinə qədər» olacaqdır, çünki əsər məhz bu tarixi çərçivəni əhatə edir.
Qaydalar
- 1Abbasqulu ağa Bakıxanov 1794-cü ildə Bakıda anadan olmuş, XIX əsrdə yaşamış Azərbaycan alimi, tarixçisi və şairidir.
- 2Onun ədəbi təxəllüsü Qüdsi idi və o, tarix, coğrafiya, astronomiya, məntiq və psixologiya sahələrində əsərlər yazmışdır.
- 3Bakıxanovun ən məşhur əsəri «Gülüstani-İrəm» Azərbaycan və Qafqaz xalqlarının tarixini qədim dövrdən 1813-cü il Gülüstan müqaviləsinə qədər əhatə edir.
- 4«Gülüstani-İrəm» Azərbaycan və rus dillərində nəşr olunmuş və Azərbaycan tarixşünaslığının əsasını qoymuşdur.
- 5Azərbaycan tarixini qədim dövrdən öz dövrünə qədər ardıcıl yazan ilk tarixçi olduğu üçün Bakıxanov «Azərbaycan tarixinin atası» adlandırılır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir