Süleyman Rəhimov — «Qara torpaq və sarı qızıl»

Süleyman Rəhimov (1900–1983) Azərbaycan nəsrinin görkəmli nümayəndəsidir; kənd həyatını, zəhmət insanını və torpağa bağlılığı əsərləri ilə canlandırmışdır. «Qara torpaq və sarı qızıl» hekayəsində zəhmətkeş ata Qurban öləndə tənbəl üç oğluna (Şahməmməd, Xanməmməd, Bəyməmməd) deyir ki, onlara «tükənməz var-dövlət» — qızıl qoyub: o, ekin sahəsinin altında basdırılıb. Oğlanlar sahəni dəfələrlə qazıb-axtarsalar da, bir parça da qızıl tapmırlar. Aclıqdan əldən düşəndə kiçik oğul təklif edir ki, o boş sahəni qazıb-belləmək əvəzinə oraya toxum əksinlər. Onlar buğda əkir; sahə bol məhsul verir, qızılı sünbüllər dənizin dalğaları kimi əsir — torpaq «sarı qızıla» dönür. Belə anlayırlar ki, atanın dediyi qızıl elə zəhmətlə becərilən torpağın özü, onun verdiyi məhsuldur. Hekayənin əsas ideyası budur: əsl sərvət halal zəhmətlə, torpağı becərməklə qazanılır, basdırılmış xəzinə axtarmaqla yox. Əsər janr baxımından hekayədir (nəsr əsəri); dil sadə və obrazlıdır. Bədii təsvir vasitələrindən epitet («qara torpaq», «sarı qızıl») və qara torpaq ↔ sarı qızıl ziddiyyəti əsas rol oynayır.