Nizami Gəncəvi — «Kərpickəsən kişinin dastanı»
Halal zəhmət və əməyin ucalığı.
Nizami Gəncəvi XII əsrdə yaşamış böyük Azərbaycan şairidir; o, Gəncə şəhərində doğulub yaşamışdır (təxminən 1141–1209). «Kərpickəsən kişinin dastanı» (tam adı: «Kərpickəsən qocanın bir cavanla hekayəti») onun «Sirlər xəzinəsi» poemasından alınmış bir hekayətdir. Hadisə Şam şəhərində baş verir: yaşlı bir kişi (qoca) hər gün halal zəhmətlə kərpic kəsib-yoğurur. Bir gün yaxşı geyimli cavan bir oğlan qocanın yanına gəlib onu ağır iş görməyə dəyməz deyə danlayır, bir tikə çörək üçün belə zəhmət çəkməyi məsləhət görmür. Qoca isə müdrik və ləyaqətli sözlərlə cavab verir: əmək insanı ucaldır, onu başqasına möhtac olmaqdan, kimsənin qarşısında baş əyməkdən qurtarır. Qocanın dürüst sözləri cavan oğlana güclü təsir edir; oğlan utanıb peşman olur. Əsərin əsas mövzusu halal zəhmət və əməyin şərəfidir; ideyası budur ki, öz əməyi ilə yaşayan insan azad və ləyaqətlidir, heç kəsə möhtac qalmır.
Məsələn: qoca cavan oğlana bildirir ki, alın təri ilə qazandığı çörək onun üçün başqasının verdiyi sərvətdən üstündür — bu səhnə «əmək insanı azad edir» ideyasını canlı şəkildə açır.
Qaydalar
- 1Nizami Gəncəvi XII əsrdə yaşamış böyük Azərbaycan şairidir; «Kərpickəsən kişinin dastanı» onun «Sirlər xəzinəsi» poemasından bir hekayətdir.
- 2Əsərin janrı hekayətdir (məsnəvi parçası); mövzusu halal zəhmət və əməyin şərəfidir.
- 3Əsərin baş obrazı Şamda kərpic kəsən yaşlı bir kişidir (qoca) — o, dürüst əməklə yaşayır.
- 4Süjet: cavan bir oğlan qocaya ağır iş görməyi məsləhət görmür, qoca isə əməyin ucalığı haqqında müdrik cavab verir; oğlan utanıb peşman olur.
- 5Əsərin əsas ideyası: öz əməyi ilə yaşayan insan azad və ləyaqətlidir, heç kəsə möhtac qalmır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir