Zəlimxan Yaqub — «Bir dahi doğulub gəldi dünyaya»
Ümumiləşdirici dərs; dahi şəxsiyyət.
Zəlimxan Yaqubun «Bir dahi doğulub gəldi dünyaya» şeiri dahi bir şəxsiyyətin — Ulu öndər Heydər Əliyevin — dünyaya gəlişini nəql edən mənzum əsərdir; bu şeir müəllifin böyük şəxsiyyətə həsr etdiyi daha geniş poemanın bir hissəsidir. Əsərdə valideynlərin (ata Əlirza, ana İzzət xanım) övladlarına göstərdiyi məhəbbət, uşağın doğulduğu Naxçıvan diyarı və baharın işıqlı bir ayı təsvir olunur; beləliklə bədii nəqletmə həm hadisəni, həm də hissləri ardıcıl və obrazlı şəkildə çatdırır. Fəsil 5-in ümumiləşdirici dərsi kimi bu mövzu şagirdə əvvəlki nümunələrdə öyrəndiyi bacarıqları — mövzunu, ideyanı, əsas obrazı və nəqletmə ardıcıllığını — bir yerə toplayıb tətbiq etməyi öyrədir: əvvəlcə əsərin kimə həsr olunduğu, sonra harada və nə zaman baş verdiyi, daha sonra əsas ideya (dahi şəxsiyyətin doğuluşunun xalq üçün əhəmiyyəti) ardıcıllıqla izah olunmalıdır.
Məsələn: bir şagird əsəri nəql edərkən deyə bilər ki, Zəlimxan Yaqub bu şeirdə Naxçıvanda doğulan dahi bir şəxsiyyətin dünyaya gəlişini bahar təsviri ilə birləşdirərək təqdim edir.
Qaydalar
- 1«Bir dahi doğulub gəldi dünyaya» əsərinin müəllifi Zəlimxan Yaqubdur və əsər şeir (poema parçası) janrındadır.
- 2Əsər dahi bir şəxsiyyətin — Ulu öndər Heydər Əliyevin — dünyaya gəlişini nəql edir; hadisə Naxçıvanda, bahar ayında baş verir.
- 3Əsərdə valideynlərin (ata Əlirza, ana İzzət xanım) övlada göstərdiyi məhəbbət də təsvir olunur.
- 4Bu, Fəsil 5-in ümumiləşdirici dərsidir: əsəri nəql edərkən mövzu, ideya və hadisələrin ardıcıllığı bir yerə toplanıb tətbiq olunur.
- 5Əsərin ideyası: dahi bir şəxsiyyətin doğuluşu xalq üçün taleyüklü və fəxrlə xatırlanan bir hadisədir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir