Teymur Elçin — «Qarğanın məktəbi»
Obrazların oxşar və fərqli cəhətləri.
Teymur Elçin (1924–1992) Azərbaycan şairi və uşaq ədəbiyyatı ustasıdır; onun «Qarğanın məktəbi» şeirində qarğa meşədə «məktəb» açıb quşlara öz səsini — «qarr-qarr»ı — öyrətmək istəyir. Şeirdə hər quş öz təbii səsi ilə dərsə gəlir: sərçə «cik-cik» deyir, bildirçin isə «bıp-bıpıt» səsi çıxarır — onlar qarğanın «qarr-qarr»ını təkrarlaya bilmir, çünki hər quşun öz təbii dili var. Yalnız tutuquşu qarğanın səsini təqlid edərək «qarr-qarr» deməyi bacarır və beləliklə qarğa ilə eyni «dildə» danışan yeganə quşa çevrilir. Bədii əsərdə obrazları öyrənərkən onların oxşar və fərqli cəhətlərini müəyyənləşdirmək vacibdir: sərçə ilə bildirçin bir-birinə bənzəyir, çünki hər ikisi öz təbii səsini saxlayıb qarğanı təqlid etmir; tutuquşu isə onlardan fərqlənir, çünki qarğanı təqlid edir. Bu müqayisə oxucuya əsərin ideyasını — hər kəsin öz təbiətini qorumasının vacibliyini — anlamağa kömək edir.
Məsələn: sərçə və bildirçin öz səsini saxladığı üçün bir-birinə OXŞAYIR, tutuquşu isə qarğanı təqlid etdiyi üçün onlardan FƏRQLƏNİR.
Qaydalar
- 1Teymur Elçin (1924–1992) Azərbaycan şairi və uşaq ədəbiyyatı ustasıdır; «Qarğanın məktəbi» onun şeirlərindəndir.
- 2Şeirdə qarğa meşədə «məktəb» açıb quşlara öz səsini — «qarr-qarr»ı — öyrətmək istəyir.
- 3Sərçə «cik-cik», bildirçin isə «bıp-bıpıt» səsi ilə gəlir və qarğanın səsini təkrarlaya bilmir — hər quş öz təbii dilini saxlayır.
- 4Yalnız tutuquşu qarğanın «qarr-qarr» səsini təqlid edir və beləliklə qarğa ilə eyni «dildə» danışan quşa çevrilir.
- 5Obrazları müqayisə edərkən onların bir-birinə OXŞAR (məsələn, öz səsini saxlayanlar) və FƏRQLİ (məsələn, təqlid edən tutuquşu) cəhətləri müəyyənləşdirilir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir