Əzizə Cəfərzadə — «İki ana»
Hadisələr və onların ardıcıllığı.
Əzizə Cəfərzadə (1921–2003) Azərbaycanın Xalq yazıçısı, tarixi roman janrının tanınmış nümayəndəsi olmaqla yanaşı, uşaqlar üçün hekayələr də qələmə almışdır. «İki ana» əsəri nəsr janrındadır və nəqletmə üsulu ilə qurulub: müəllif hadisələri təsadüfi deyil, müəyyən ardıcıllıqla, bir-birinin ardınca nəql edir. Əsərin mövzusu analıqdır — doğma ana (qan qohumluğu ilə bağlı olan ana) və doğmalaşan ana (qan qohumluğu olmasa da, sevgi və qayğısı ilə doğma ana qədər əziz olan qadın) anlayışları mərhəmət ideyası ətrafında birləşir. Nəqletmə əsərlərində hər hadisə əvvəlki hadisənin davamı kimi gəlir; «əvvəl», «bir gün», «sonra», «nəhayət» kimi sözlər bu ardıcıllığı göstərir və oxucuya hadisələri düzgün sıra ilə izləməyə kömək edir. Ardıcıllıq düzgün izlənməsə, hadisələr arasındakı səbəb-nəticə əlaqəsi də itə bilər, nəticədə əsərin əsas ideyası aydın olmaz.
Məsələn: əvvəlcə vəziyyət təqdim olunur, sonra hadisələr inkişaf edir, nəhayət, mərhəmət və qayğı sayəsində qəhrəmanlar arasında doğma münasibət yaranır — bu ardıcıllığı poza bilsək, əsərin ideyasını izləmək çətinləşər.
Qaydalar
- 1Müəllif Əzizə Cəfərzadədir (Azərbaycanın Xalq yazıçısı, 1921–2003); «İki ana» hekayə (nəsr) janrındadır.
- 2Əsər Fəsil 5 «Bədii əsərlərdə nəqletmə»yə aiddir; nəqletmə hadisələrin ardıcıl nəql edilməsi üsuludur.
- 3Mövzu analıqdır: doğma ana (qan qohumluğu ilə) və doğmalaşan ana (sevgi/qayğı ilə doğma qədər əziz olan qadın) mərhəmət ideyası ilə birləşir.
- 4Hadisələrin ardıcıllığı «əvvəl», «bir gün», «sonra», «nəhayət» kimi sözlərlə göstərilir və zaman/səbəb-nəticə əlaqəsini əks etdirir.
- 5Ardıcıllıq pozulduqda hadisələr arasındakı məntiqi (səbəb-nəticə) əlaqə itə bilər, bu da əsərin ideyasının düzgün anlaşılmasına mane olar.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir