Zahid Xəlil — «Akvarium balığı»
Əsər üzərində iş; uşaq nəsri.
Zahid Xəlil (1942-ci ildə Yevlaxda anadan olub) müasir Azərbaycan uşaq ədəbiyyatının tanınmış nümayəndəsidir; yarım əsrdən artıq şeir, hekayə və nağıllarını uşaqlara həsr edib. «Akvarium balığı» onun uşaq nəsri nümunəsidir və hekayə janrındadır. Əsərdə akvariumda yaşayan balaca qırmızı balıq dar şüşə mühitdə sıxılır və dənizin, okeanın açıq sularını arzulayır — bu, azadlıq həsrətini ifadə edir. Akvariuma sonradan başqa bir balıq gətirilir; dərisindəki ləkələrə görə onu Xallı adlandırırlar. Bir gün mərhəmətli bir uşaq akvariumun suyunu axan arxa boşaldır və balıqlar su axını ilə aparılır; Xallı balacaya dənizə gedən yolu göstərir. Hekayənin sonunda balıqlar dənizə çatır və güclü dalğalar balaca balıqla Xallını bir-birindən ayırır. Zahid Xəlil əsərlərində tez-tez heyvanları canlandıraraq (onlara insan kimi düşüncə və hiss verərək) uşaqlarda ətraf mühitə maraq oyatmağı və mərhəmət, qayğı kimi əxlaqi keyfiyyətləri aşılamağı məqsəd qoyub. «Akvarium balığı»nda da əsas ideya canlı varlığa qayğı göstərmək və hər canlının öz təbii mühitində azad yaşamaq haqqını dərk etməkdir.
Məsələn: balığın dar akvarium sularında dənizi arzulaması, hər canlının azad yaşamaq istəyini əks etdirən bədii detaldır.
Qaydalar
- 1Müəllif Zahid Xəlildir (1942, Yevlax) — müasir Azərbaycan uşaq ədəbiyyatının tanınmış nümayəndəsi; «Akvarium balığı» uşaq nəsri (hekayə) janrındadır.
- 2Əsərin baş qəhrəmanı akvariumda yaşayan balaca qırmızı balıqdır; o, dar mühitdə sıxılır və dənizin, okeanın açıq sularını arzulayır.
- 3Əsərdə ikinci bir balıq da var — dərisindəki ləkələrə görə Xallı adlandırılır; o, balaca balığa dənizə gedən yolu göstərir.
- 4Əsərin mövzusu azadlıq və canlıya qayğıdır; ideyası hər canlının öz təbii mühitində azad yaşamaq haqqına malik olmasıdır.
- 5Zahid Xəlil əsərlərində tez-tez heyvanları canlandıraraq uşaqlarda ətraf mühitə maraq və canlıya qarşı mərhəmət hissi formalaşdırır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir