Məmməd Araz — «Göy göl»

Məmməd Araz (əsl adı Məmməd İnfil oğlu İbrahimov, 1933–2004) Naxçıvanın Şahbuz rayonundakı Nursu kəndində anadan olmuş, vətənpərvərlik və təbiət mövzularında zəngin yaradıcılığı ilə tanınan Azərbaycan şairidir; 1991-ci ildə ona Xalq şairi fəxri adı verilib. «Göy göl» şairin təbiətə həsr etdiyi lirik şeirlərindən biridir; əsərdə Kəpəz dağının ətəyində yerləşən əfsanəvi Göygölün gözəlliyi bədii boyalarla canlandırılır. Şeirin janrı şeirdir, əsas mövzusu isə Göygölə heyranlıq və doğma təbiətə bağlılıqdır. Şair gölü təsvir edərkən iki başlıca bədii vasitədən istifadə edir: təşbeh (bənzətmə) — göl başqa gözəl varlıqlarla müqayisə olunur (məsələn, üzərində qayıqlar üzən göl Xəzərə bənzədilir) — və şəxsləndirmə (canlandırma) — göl insan kimi hiss keçirən, əhval-ruhiyyəsi dəyişən bir varlıq kimi təqdim olunur («bir kövrək insandı Göy göl»). Bu mövzunu öyrənərkən diqqət yetirməli olduğumuz — müəllifin adı, əsərin janrı, mövzusu və gölün canlı bir varlıq kimi təsvir olunmasıdır. Məsələn (Nümunə, ümumi): şagird əsəri belə ümumiləşdirə bilər — şair Göygölü sakit vaxtı qovulub yorulmuş bir ceyran kimi yatan, dəyişkən vaxtı isə insan kimi hiss keçirən kövrək bir varlıq kimi təsvir edərək ona olan heyranlığını ifadə edir.