Əvəzlik və mənaca növləri
İsim, sifət, sayın yerinə işlənən sözlər.
Əvəzlik müstəqil nitq hissəsi olmaqla başqa nitq hissələrinin — ismin, sifətin və ya sayın — yerinə işlənir; lakin onların konkret mənasını daşımır. Mənaca beş əsas növə bölünür. Şəxs əvəzlikləri (mən, sən, o, biz, siz, onlar) konkret şəxs ya predmeti bildirir. İşarə əvəzlikləri (bu, o, həmin, belə, elə) cisim ya əlaməti uzaq-yaxınlıqla göstərir. Sual əvəzlikləri (kim? nə? hansı? neçə? nə qədər?) soru mənası daşıyır. Qeyri-müəyyən əvəzliklər (kimsə, nəsə, hərə, bəzi, bir neçə) dəqiq olmayan şəxs ya əlamətə işarə edir. Təyini əvəzliklər (öz, bütün, hamı, hər, hər bir) ümumi, qeyd-şərtsiz mənada işlənir. Əvəzliyin hansı növə aid olduğunu müəyyən etmək üçün onun mənasına, suala verdiyi cavaba və cümlədəki vəzifəsinə diqqət yetirmək lazımdır.
Məsələn: «Hamı dərsi öyrəndi» cümləsində «hamı» sözü ümumi, qeyd-şərtsiz məna ifadə etdiyindən təyini əvəzliyidir.
Qaydalar
- 1Əvəzlik başqa nitq hissəsinin (isim, sifət, say) yerinə işlənir, lakin həmin nitq hissəsinin konkret mənasını daşımır.
- 2Şəxs əvəzlikləri (mən, sən, o, biz, siz, onlar) konkret şəxsi bildirir; I, II, III şəxs və tək-cəm kimi dəyişir.
- 3İşarə əvəzlikləri (bu, o, həmin, belə, elə) cisim ya əlaməti yaxınlıq-uzaqlıq baxımından göstərir.
- 4Sual əvəzlikləri (kim? nə? hansı? neçə?) soru mənası bildirir; qeyri-müəyyən əvəzliklər (kimsə, nəsə, hərə, bəzi) dəqiq olmayan şəxs ya əlamətə işarə edir.
- 5Təyini əvəzliklər (öz, bütün, hamı, hər, hər bir) ümumi, tam əhatəli məna ifadə edir və bütün şəxslərə eyni dərəcədə aid olur.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir