Əvəzliyin nitqdə işlədilməsi

Əvəzlik nitqdə ismin, sifətin və ya sayın yerini tutaraq onları təkrar etməyin qarşısını alır. Şəxs əvəzlikləri mən, sən, o, biz, siz, onlar şəxsi bildirərək cümlədə mübtəda vəzifəsini yerinə yetirir; bu əvəzliklər hallanarkən müxtəlif formalar alır: mən → mənim → mənə → məni → məndə → məndən. İşarə əvəzlikləri bu, o, bunlar, onlar isə əvvəlcədən adı çəkilmiş bir şeyi, şəxsi və ya fikri işarə edərək mətnin bütövlüyünü qoruyur. Sual əvəzlikləri kim, nə, hansı, neçə isə cümlədə sual məzmunu yaradır. Qeyri-müəyyən əvəzliklər hər kim, hər şey, hər hansı kimi sözlər isə müəyyən olmayan şəxs və ya əşyaya işarə edir. Təyini əvəzlik hamı, hər, özü isə bütünlüyü ifadə edir. Əvəzliyin mətndə hansı sözü əvəz etdiyini tapmaq üçün əvəzlikdən əvvəlki cümləyə baxmaq lazımdır — əvəzliyin cinsinə, sayına və mənasına uyğun gələn isim onun əvəz etdiyi sözdür.