Azərbaycan e.ə. VII–IV yüzilliklərdə

E.ə. VII–VI əsrlərdə Azərbaycan və ona qonşu ərazilərdə Midiya dövləti güclənərək bölgənin aparıcı qüvvəsinə çevrildi; həmin dövrdə ərazidə kimmer və skif (işquz) tayfaları da fəal olub, yürüşlərlə qeyri-sabitlik yaradırdılar. E.ə. 590-cı ildə Manna dövləti Midiya tərəfindən tabe edildi və onun ərazisi Midiyanın tərkibinə qatıldı. Lakin Midiyanın hakimiyyəti uzun sürmədi: e.ə. 550-ci ildə fars hökmdarı Kir II Midiya çarı Astiaqı məğlub edərək Əhəməni imperiyasını yaratdı, Azərbaycan torpaqları da bu imperiyanın tərkibinə qatıldı. Sonrakı hökmdar Dara I imperiyanı satraplıqlara böldü, vergi və idarəetmə sistemini nizamladı. Əhəməni imperiyası uzun müddət hökmranlıq etdikdən sonra e.ə. IV əsrin sonunda Makedoniyalı İsgəndərin yürüşü nəticəsində süquta uğradı; bu hadisə bölgədə yeni dövlətlərin, o cümlədən Atropatenanın yaranmasına yol açdı. Beləliklə, Azərbaycan ərazisi qısa müddət ərzində bir-birini əvəz edən mərhələlərdən keçdi: Midiya → Əhəməni imperiyası → İsgəndərin yürüşü.