hist6-2.10· Ümumi tarix· ~13 dəq

Şahmatın vətəni

Qədim Hindistan: kasta, buddizm, sıfır rəqəmi.

«Şahmatın vətəni» mövzusu bizi qədim HİNDİSTANA aparır — Cənubi Asiyada, İND (Hind) və QANQ (Ganges) çayları vadisində formalaşmış zəngin bir sivilizasiyaya. Hindistanın ən qədim şəhər mədəniyyəti HARAPPA və MOHENCO-DARO şəhərləri ətrafında (İnd vadisi mədəniyyəti) yaranmışdır. Qədim hind cəmiyyəti KASTA (varna) sisteminə bölünmüşdü: insanlar doğuluşdan mənsub olduqları təbəqədən (brahmanlar — kahinlər, döyüşçülər, tacir-əkinçilər, xidmətçilər) kənara çıxa bilmirdi — bu, qapalı və çox möhkəm ictimai quruluş idi. Hindistanda iki mühüm din yaranmışdır: çoxallahlı HİNDUİZM (Brahma, Vişnu, Şiva tanrıları) və şahzadə Sidhartha Qautama — BUDDA tərəfindən əsası qoyulmuş BUDDİZM, hansı ki, insanı əzab-iztirabdan qurtaracaq mötədil həyat yolunu təbliğ edirdi. Qədim hind alimləri riyaziyyata da böyük töhfə vermiş, onluq say sistemini və SIFIR (0) rəqəmini formalaşdırmışlar. Həmçinin dünyanın ən sevimli düşüncə oyunlarından olan ŞAHMAT da (qədim adı «çaturanqa») məhz Hindistanda yaranmışdır.

📌Nümunə

Məsələn: qədim Hindistanda piyada, atlı, fil və döyüş arabasından ibarət ordu qollarını simvolizə edən «çaturanqa» oyunu meydana çıxmış, zaman keçdikcə qonşu ölkələrə yayılaraq bugünkü şahmata çevrilmişdir.

Qaydalar

  1. 1Qədim Hindistan sivilizasiyası İnd (Hind) və Qanq (Ganges) çayları vadisində formalaşmışdır.
  2. 2Hindistanın ən qədim şəhərləri Harappa və Mohenco-Daro İnd vadisi mədəniyyətinə aiddir.
  3. 3Qədim hind cəmiyyəti KASTA (varna) adlanan qapalı təbəqələrə (brahmanlar, döyüşçülər, tacir-əkinçilər, xidmətçilər) bölünmüşdü.
  4. 4Buddizm dininin banisi şahzadə Sidhartha Qautama — Budda olmuşdur; Hinduizm isə çoxallahlı dindir (Brahma, Vişnu, Şiva).
  5. 5Onluq say sistemi və sıfır (0) rəqəmi, həmçinin şahmatın sələfi olan «çaturanqa» oyunu Hindistanda yaranmışdır.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir