lit6-1.1· Fəsil 1: Bilik və ədalət· ~13 dəq

Rəşid bəy Əfəndiyev — «Şah Abbas və iki vəzir»

Mənzum hekayə; ədalət və ağılın dəyəri.

Rəşid bəy Əfəndiyev (1863–1942) Azərbaycan ədəbiyyatında maarifçilik ənənəsini davam etdirən görkəmli yazıçı və pedaqoqdur. Onun «Şah Abbas və iki vəzir» əsəri mənzum hekayə janrında yazılmışdır: mənzum hekayə şeir formasında nəql olunan, aydın süjeti, obrazları və ideyası olan bədii əsərdir. Əsərdə Şah Abbas iki vəzirinə sınaq verir — hər ikisini eyni vəzifəylə tapşırır. Birinci vəzir vəzifəsini eqoist və vicdansız şəkildə yerinə yetirir, ikinci isə dürüstlük və ağılla hərəkət edir. Sonda ədalətli Şah Abbas doğru qərarı qəbul edir: vicdan, ağıl və düzgünlük mükafatlandırılır, eqoizm isə cəzalandırılır. Əsərin əsas obrazları Şah Abbas, birinci vəzir və ikinci vəzirdir; mövzusu ədalət, ağıl və düzgün davranışın dəyəridir; ideyası isə haqqın həmişə üstün gəlməsidir.

📌Nümunə

Məsələn: Şah Abbas iki vəzirinə eyni tapşırıq verəndə ikinci vəzir ağıl və dürüstlüklə davranır və buna görə şahın hörmətini qazanır.

Qaydalar

  1. 1«Şah Abbas və iki vəzir» əsərinin müəllifi Rəşid bəy Əfəndiyevdir.
  2. 2Əsərin janrı MƏNZUM HEKAYƏDİR — şeir formasında yazılmış, süjeti və obrazları olan bədii əsərdir.
  3. 3Əsərin əsas obrazları: Şah Abbas, birinci vəzir (eqoist/vicdansız) və ikinci vəzir (ağıllı/dürüst).
  4. 4Əsərin mövzusu ədalət, ağıl və düzgün qərarın dəyəridir; ideyası haqqın həmişə üstün gəlməsidir.
  5. 5Mənzum hekayəni nağıldan fərqləndirmək lazımdır: mənzum hekayənin müəllifi var, şeir formasındadır; nağıl isə anonim xalq yaradıcılığıdır.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir