Yusif Balasaqunlu — «Qutadqu bilik»
Didaktik poema; elmin və biliyin dəyəri.
«Qutadqu bilik» («Səadət gətirən elm» mənasında) XI əsrdə — 1069-1070-ci illərdə — türk şairi Yusif Balasaqunlu tərəfindən yazılmış böyük didaktik poemadır. «Didaktik» sözü «öyrədici» deməkdir: bu janrda əsərin əsas məqsədi oxucuya nəsihət vermək, doğru yolu göstərməkdir. Poema dörd əsas obraz — Kün Toğdı (ədalət), Ay Toldı (səadət-dövlət), Öqdülmüş (ağıl) və Odqurmış (aqibət) — vasitəsilə insanı həm dünyəvi, həm də mənəvi səadətə aparan yolları şərh edir. Əsərin əsas ideyası budur: elm və bilik insanı yüksəldir, ədalət isə cəmiyyəti nizama salır. «Qutadqu bilik» türk dilində yazılmış ilk böyük yazılı ədəbi əsərlərdən biri sayılır və Azərbaycan ədəbiyyatı tarixində mühüm yer tutur.
Məsələn: bir bölmədə deyilir ki, bilikli insan qaranlıqda belə işıq tapır — bu bənzətmə elmin insanı istiqamətləndirən gücünü vurğulayır.
Qaydalar
- 1«Qutadqu bilik» XI əsrdə Yusif Balasaqunlu tərəfindən yazılmış didaktik poemadır; adı «səadət gətirən elm» mənasını verir.
- 2Didaktik poema — oxucuya nəsihət verən, onu düzgün həyat yoluna yönəldən öyrədici şeir əsəridir.
- 3Əsərin əsas ideyası elmin, biliyin və ədalətin insanı həm dünyəvi, həm mənəvi səadətə apardığıdır.
- 4Poemada dörd əsas alleqorik obraz var: Kün Toğdı (ədalət), Ay Toldı (səadət/dövlət), Öqdülmüş (ağıl), Odqurmış (aqibət).
- 5«Qutadqu bilik» türk dilində yazılmış ilk böyük yazılı ədəbi əsərlərdən biri kimi ədəbiyyat tarixində əhəmiyyətli yer tutur.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir