lit6-2.2· Fəsil 2: Qəhrəmanlıq dastanı· ~13 dəq

«Basatın Təpəgözü öldürdüyü boy» (obrazlar: Basat və Təpəgöz)

İgidlik və vəhşilik qarşıdurması.

«Basatın Təpəgözü öldürdüyü boy» «Kitabi-Dədə Qorqud» dastanının ən güclü boylarından biridir. Boyda iki əsas obraz — Basat və Təpəgöz — bir-birinə tam zidd olaraq verilir. Basat igid, xalqına sadiq bir oğuzdur; körpəlikdə bir aslan tərəfindən böyüdülmüş, sonra atasının yanına qayıtmışdır. O, xalqın xilaskarı kimi təqdim olunur: Təpəgöz Oğuz elinə böyük zərər verəndə məhz Basat qalxıb ona qarşı çıxır. Təpəgöz isə bir gözdən ibarət nəhəng (div), vəhşi bir məxluqdur; o, insan yeyir, Oğuz igidlərini əsir edir və elin başına bəla kəsilir. Basat mağaraya girib Təpəgözün tək gözünü kor edir, sonra onun öz qılıncı ilə başını kəsib xalqı xilas edir. Boyun əsas ideyası budur: həqiqi igidlik vəhşi qüvvəni məğlub edə bilər.

📌Nümunə

Məsələn, Basat Təpəgözün öz silahını onun əleyhinə çevirir — bu, zəkanın qüvvəni üstələdiyini göstərən vacib epizoddu.

Qaydalar

  1. 1«Basatın Təpəgözü öldürdüyü boy» «Kitabi-Dədə Qorqud» dastanına aiddir; janr etibarilə qəhrəmanlıq dastanıdır.
  2. 2Basat igid, xalqının xilaskarı olan Oğuz cəngavəridir; körpəlikdə aslan tərəfindən böyüdülmüşdür.
  3. 3Təpəgöz bir gözdən ibarət nəhəng (div) olub insan yeyir, Oğuz elinə zərər verir — vəhşilik obrazıdır.
  4. 4Basat Təpəgözün tək gözünü kor edib onu məğlub edir, beləliklə xalqı onun əziyyətindən qurtarır.
  5. 5Boyun əsas ideyası igidlik və zəkanın vəhşi qüvvəni məğlub edə biləcəyidir.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir