lit6-3.6· Fəsil 3: Təsvir· ~13 dəq

İlyas Əfəndiyev — «Zəmidə bir turac səslənirdi»

Hekayə; təbiət və uşaqlıq xatirələri.

İlyas Əfəndiyev «Zəmidə bir turac səslənirdi» hekayəsində doğma torpağa bağlılıq hissini, uşaqlıq xatirələrini və Azərbaycan təbiətinin gözəlliyini ustalıqla təsvir edir. Əsərin mərkəzində lyrik bir ab-hava hökm sürür: qəhrəman zəminin arasından gələn turacın səsini eşidərkən uşaqlıq illərinə — ana yurduna, kənd həyatının sadəliyinə, təbiətin saflığına qayıdır. Müəllif təbiət təsvirini xatirə ilə qovuşdurur: quşun səsi keçmişlə indini bir-birinə bağlayan bir körpüyə çevrilir. Hekayə janrının əsas xüsusiyyəti — məhdud hadisə çərçivəsində dərin hiss və düşüncənin ifadəsi — bu əsərdə parlaq şəkildə təcəssüm olunur. Bədii dildə epitet, şəxsləndirmə və təşbeh vasitələrindən istifadə edilir, turacın səsi isə azadlıq və vətən torpağının simvoluna çevrilir.

📌Nümunə

Məsələn, hekayədə turacın səsini eşidən qəhrəman özünü uşaqlıq illərinin o sakit, canlı dünyasına qayıtmış kimi hiss edir — bu, doğma yurda mənəvi bağlılığın bədii ifadəsidir.

Qaydalar

  1. 1«Zəmidə bir turac səslənirdi» — İlyas Əfəndiyevin hekayəsidir; janrı hekayədir (nə dastan, nə də şeirdir).
  2. 2Hekayənin əsas mövzusu: turacın səsinin doğurduğu uşaqlıq xatirələri və doğma yurda mənəvi bağlılıq.
  3. 3Əsərdə təbiət təsviri (turac, zəmi) xatirə ilə qovuşur: quşun səsi keçmiş ilə indini əlaqələndirən bədii vasitəyə çevrilir.
  4. 4Hekayənin əsas bədii xüsusiyyəti: məhdud bir an (turacın səsini eşitmək) vasitəsilə geniş hiss dünyasının — nostalji, vətən sevgisi, uşaqlıq sevinciyin — açılmasıdır.
  5. 5İlyas Əfəndiyev Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsidir; o, hekayə, dram və roman janrlarında yazmışdır.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir