m6-6.2· Fəsil 6: İfadələr və koordinat· ~13 dəq

Düzbucaqlı koordinat sistemi

Koordinat müstəvisi, dörd rüb, nöqtələr.

Düzbucaqlı koordinat sistemi iki perpendikulyar ədəd oxundan ibarətdir: üfüqi ox absis oxu (Ox) adlanır, şaquli ox isə ordinat oxu (Oy) adlanır. Oxların kəsişdiyi nöqtə başlanğıc (O) olub hər iki koordinatı sıfıra bərabərdir. Bu iki ox koordinat müstəvisini dörd hissəyə — dörd rübə (I, II, III, IV) — bölür. I rübdə hər iki koordinat müsbət (+;+), II rübdə absis mənfi, ordinat müsbət (−;+), III rübdə hər ikisi mənfi (−;−), IV rübdə isə absis müsbət, ordinat mənfi (+;−) olur. Hər hansı M(x; y) nöqtəsini qoymaq üçün Ox oxu boyunca x qədər, Oy oxu boyunca y qədər hərəkət edirik. Ox üzərindəki nöqtənin ordinatı, Oy üzərindəki nöqtənin isə absisi sıfra bərabərdir.

📌Nümunə

Məsələn: A(−3; 2) nöqtəsi Ox oxunda sola −3, Oy oxunda yuxarı 2 vahid gedərək tapılır və II rübdə yerləşir.

Qaydalar

  1. 1Koordinat müstəvisindəki hər nöqtə M(x; y) cütlüyü ilə ifadə olunur: x — absis (Ox oxu), y — ordinat (Oy oxu).
  2. 2I rüb: x > 0, y > 0; II rüb: x < 0, y > 0; III rüb: x < 0, y < 0; IV rüb: x > 0, y < 0.
  3. 3Ox oxu üzərindəki nöqtənin ordinatı sıfrdır (y = 0); Oy oxu üzərindəki nöqtənin absisi sıfrdır (x = 0).
  4. 4Başlanğıc nöqtə O(0; 0) heç bir rübə aid deyil — oxların kəsişmə nöqtəsidir.
  5. 5Nöqtəni qoymaq üçün əvvəlcə Ox oxu boyunca x qədər, sonra Oy oxu boyunca y qədər hərəkət et.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq