Çoxhüceyrəli yaşıl yosunlar
Ulva (dəniz kahısı), spirogira, kladofora.
Coxhuceyreli yasil yosunlar bir nece hucreyreden ibaret talloma malik olan ibtidai bitkilerdir. Onlarin bedeni kok, govde ve yarpaq kimi esl orqanlara differensiasiya olunmayib, lakin hucreyrelararasi elaqe movcuddur — bu, birhuceyreli yosunlardan ferqli olaraq hucreyler arasinda koordinasiyani temin edir. Spirogira en taninmis coxhuceyreli yasil yosunlardan biridir: sapvari talloma malikdir, her hucreyresinde spiral sekilli xromatofor (xloroplast) yerlesir ve sirin sularda (golmece, arx, cay) genis yayilib. Bu spiral xloroplast isi q udma sethini artiraraq fotosintezin semereliliyini yukseldir. Ulva ve ya deniz kahisi yasti lovheskilli talloma malik deniz yosunudur; ikiqat hucreyrelarden teskil olunub ve dayaz deniz sularinda yasayir. Kladofora budaqlanan sapvari talloma malikdir; budaqlanma sayesinde su muhitinde daha cox sahe tuta bilir. Butun coxhuceyreli yasil yosunlar xloroplast vasitesile fotosintez ederek sudaki karbon qazi (CO₂) ve suyu (H₂O) uzvi maddeye cevirir, yan mehsul olaraq oksigen (O₂) ayirir ve su orqanizmleri uchun qida menbeyi rolunu oynayir. Onlar esasen su muhitinde — sirin sularda ve denizlerde yasayir. Coxhuceyreli yosunlarin ali bitkilerden esas ferqi toxumalarin formala mamasidir: onlarda ortuk, mexaniki, kecirici toxumalar yoxdur. Umumi sehv: butun yasil yosunlari birhuceyreli saymaq; spirogirani spiral xloroplasti sebebinden heyvan hesab etmek. Meselen: Spirogira sapindaki her bir hucreyreden spiral xloroplasti mikroskop altinda asanliqla mueyyen etmek olar — bu elamet onun bitki oldugunu subut edir.
Qaydalar
- 1Coxhuceyreli yasil yosunlar bir nece hucreyreden ibaret talloma malikdir; bedenleri kok, govde ve yarpaqa differensiasiya olunmayib.
- 2Spirogira sapvari tallomlu sirin su yosunudur; her hucreyresinde spiral sekilli xloroplast (xromatofor) yerlesir.
- 3Ulva (deniz kahisi) yasti lovheskilli talloma malik deniz yosunudur; ikiqat hucreyreden teskil olunub ve dayaz denizlerde yasayir.
- 4Kladofora budaqlanan sapvari tallomlu coxhuceyreli yasil yosundur; budaqlanma suda daha cox sahe tutmaga imkan verir.
- 5Coxhuceyreli yosunlarda hucreyrelararasi elaqe movcuddur, lakin esl toxumalara (ortuk, mexaniki, kecirici) differensiasiya olunmayib.
- 6Spirogirani spiral xloroplastina gore heyvan hesab etmek sehvdir — o, xloroplasta malik oldugu ve fotosintez etdiyi uchun bitkiler alemine aiddir.
- 7Butun yasil yosunlar birhuceyreli deyil — Spirogira, Ulva, Kladofora coxhuceyreli yosun numuneleridir.
- 8Coxhuceyreli yasil yosunlar fotosintez ederek oksigen (O₂) istehsal edir ve su ekosistemlerinde qida menbeyi rolunu oynayir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir