Qatırquyruğular və plaunlar. Qıjıkimilərin əhəmiyyəti
Çöl/qum bitkiləri, kömür yataqları.
Qatırquyruğular buğumlu gövdəyə malik, əsasən nəm yerlərdə bitən çoxillik sporlu bitkilərdir. Onların gövdəsində toplanan silisium (SiO₂) bitkiyə möhkəmlik verir, buna görə də keçmişdə qatırquyruğundan qab-qacaq təmizləmək üçün istifadə edilirdi. Plaunlar isə sürünən gövdəli, xırda yarpaqlı, əsasən meşələrdə rast gəlinən sporlu bitkilərdir. Qıjıkimilər təbiətdə və insan həyatında mühüm rol oynayır: daş kömür yataqları məhz qədim qıjıkimilərin (ağacvari qıjılar, qatırquyruğular, plaunlar) qalıqlarından milyon illər ərzində əmələ gəlmişdir; bəzi qıjı növləri dərman məqsədilə (məsələn, erkək qıjı bağırsaq parazitlərinə qarşı), bəziləri qida kimi istifadə olunur; torpaq eroziyasının qarşısını alır, rütubətli meşə ekosistemlərində tarazlıq yaradır; dekorativ bağçılıqda geniş tətbiq olunur.
Məsələn: qatırquyruğunun buğumlu gövdəsi onu qıjılardan fərqləndirən əsas əlamətdir — qıjıların yarpaqları iri və lələkvari olduğu halda, qatırquyruğunun yarpaqları çox xırda pulcuq şəklindədir.
Qaydalar
- 1Qatırquyruğular buğumlu gövdəyə malikdir və gövdəsində silisium (SiO₂) toplanır.
- 2Plaunlar sürünən gövdəli, xırda yarpaqlı sporlu bitkilərdir, əsasən meşələrdə bitir.
- 3Daş kömür əsasən qədim qıjıkimilərin (ağacvari qıjılar, qatırquyruğular, plaunlar) qalıqlarından əmələ gəlmişdir.
- 4Qatırquyruğu ilə qıjını qarışdırmaq olmaz: qatırquyruğu buğumlu gövdəli, qıjı isə iri lələkvari yarpaqlıdır.
- 5Erkək qıjı kökümsovu bağırsaq parazitlərinə qarşı dərman kimi istifadə edilir.
- 6Sporlu bitkilər toxum əmələ gətirmir, sporlarla çoxalırlar.
- 7Qıjıkimilər nəm və kölgəli yerlərdə daha yaxşı inkişaf edir, torpaq eroziyasının qarşısını alır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir