bio7-3.7· III Bölmə: Ali toxumlu bitkilər· ~13 dəq

Birləpəlilər sinfi. Taxıllar və zanbaqlar fəsiləsi

Buğda, qarğıdalı, soğan, lalə fəsilə əlamətləri.

Birlepellier sinfi ortulutoxumlu (cicekli) bitkilerin iki esas sinfinden biridir. Onlari ikilepellierden ferqlendiren esas elametler bunlardir: toxumda bir lepe, yarpaqlarda PARALEL damarlanma, LIFVARI kok sistemi ve govdede KAMBININ OLMAMASI — buna gore de birlepellier enine qalinlasa bilmir. Cicek hisselerinin sayi 3 ve ya onun qatlari (3, 6) olur. Bu sinfe daxil olan TAXILLAR fesilesi beseriyyetin esas qida menbeyidir: onlarin govdesi icibos duyunlu SAMAN, cicek qrupu SUNBUL ve ya SUPURGE, meyvesi ise DEN adlanir. Numuneler: bugda, arpa, duyu, qar gidal, yulaf, sorgum. ZANBAQLAR fesilesi ise 6 lecekli (3+3) ciceye, soganag ve ya kokumsova malikdir. Numuneler: sogan, sarimsaq, lale, zanbaq, qulancar. En cox rast gelinen sehv qar gidalini ikilepeli saymaqdir — eslinde o da birlepellidir ve taxillardandir. Bir diger sehv ise sogani kok hesab etmekdir — soganag deyisilmis govdedir ve uzerinde tumurcuqlar, etli pulcuqlar (deyisilmis yarpaqlar) vardir. Meselen: bir soganag kesilib baxildiqda onun icinde tumurcuq ve pulcuqlar goruner, bu da onun kok deyil, govde oldugunu tesdiqleyir.

Qaydalar

  1. 1Birlepellierde toxumda 1 lepe, yarpaqlarda paralel damarlanma, lifvari kok sistemi, govdede kambi olmur ve cicek hisselerinin sayi 3 ve ya onun qatlaridir.
  2. 2Taxillar fesilesinin govdesi icibos duyunlu SAMAN, cicek qrupu sunbul ve ya supurge, meyvesi ise DEN adlanir.
  3. 3Zanbaqlar fesilesinin ciceyi 6 lecekli (3+3) olub, bitki soganag ve ya kokumsova malikdir.
  4. 4Qar gidali TAXILLAR fesilesine aiddir ve BIRLEPELIDIR — onu ikilepeli saymaq en genis yayilmis sehvdir.
  5. 5Soganag deyisilmis GOVDEDIR (kok D EY IL): uzerinde tumurcuqlar ve etli pulcuqlar (deyisilmis yarpaqlar) yerlesir.
  6. 6Taxillar (bugda, arpa, duyu, qar gidali) beseriyyetin esas qida menbeyi olub, dunyada en cox istifade olunan kend teserrufati bitkileridir.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir