Xordalılar tipi. Kəlləsizlər yarımtipi. Başıxordalılar sinfi

Xordalılar (Chordata) tipi heyvanlar aləmində mühüm yer tutur. Bu tipin əsas fərqləndirici əlaməti bədənin bel tərəfində yerləşən dayaq oxu — xorda (bel teli) olmasıdır. Xorda elastik, möhkəm sterjendir və bədənə dayaq funksiyasını yerinə yetirir. İkinci vacib əlamət boruşəkilli sinir sistemidir: sinir borusu xordanın üstündə, bel tərəfdə yerləşir. Üçüncü əlamət isə udlaq divarında olan qəlsəmə yarıqlarıdır ki, bunlar tənəffüs funksiyasını yerinə yetirir. Xordalılar tipi iki yarımtipə bölünür: Kəlləsizlər (Acrania) və Kəlləlilər (Craniata), yaxud Onurğalılar. Kəlləsizlər yarımtipinin əsas nümayəndəsi lansetnikdir (Başıxordalılar sinfi). Lansetnik xırda, uzunsov bədən quruluşuna malik olub, dəniz dibində qumun içinə yarı basdırılmış halda yaşayır. Onun qan-dövranı sistemi qapalı tipdədir, lakin ürək yoxdur — qan damarların divarlarının ritmik pulsasiyası hesabına hərəkət edir. Kəlləsizlərdə baş hissə ayrılmamışdır, kəllə qutusu formalaşmayıb. Onurğalı heyvanlarda (Kəlləlilərdə) isə xorda embrional dövrdə olur, sonra sümük və ya qığırdaq onurğa sütunu ilə əvəz olunur.