Statistika və ehtimal elementləri

Statistikada bir ədədlər toplusunu səciyyələndirmək üçün bir neçə əsas göstəricidən istifadə olunur. Ədədi orta (orta qiymət) bütün qiymətlərin cəmini onların sayına bölməklə tapılır: məsələn, $4$, $6$, $8$, $10$ ədədləri üçün orta $\frac{4 + 6 + 8 + 10}{4} = \frac{28}{4} = 7$-dir. Moda ən çox təkrar olunan qiymətdir, median isə ədədləri artan sıra ilə düzdükdə tam ortada duran qiymətdir (ədədlərin sayı cüt olduqda ortadakı iki qiymətin ortası götürülür). Ən böyük və ən kiçik qiymət arasındakı fərq isə dağılma (variasiya genişliyi) adlanır; yuxarıdakı misalda dağılma $10 - 4 = 6$ olar.

Məlumatlar cədvəl, sütunlu diaqram və ya tezlik cədvəli şəklində təqdim oluna bilər ki, bu da qiymətləri tez oxumağa imkan verir. Sadə ehtimal isə əlverişli halların sayının bütün mümkün (ümumi) halların sayına nisbəti kimi hesablanır: $P = \frac{\text{əlverişli}}{\text{ümumi}}$. Bu göstəricilər birlikdə məlumatların həm mərkəzini, həm yayılmasını, həm də təsadüfi hadisələrin baş vermə imkanını qiymətləndirməyə kömək edir.