az9-10.1· Fəsil 10: Buraxılış imtahanı — situasiya (açıq) suallar· ~18 dəq

Açıq (situasiya) suallar — qısa cavab

Buraxılış imtahanının açıq bölməsi üçün qısacavablı məşq

Buraxılış imtahanının situasiya (açıq) bölməsində cavab hazır variantlardan seçilmir — sən onu özün yazırsan. Buna görə cavab qısa, dəqiq və bircə düzgün formada olmalıdır: sual nə istəyirsə, yalnız onu yaz (məsələn «yiyəlik hal», «sifət», «tamamlıq»), artıq söz əlavə etmə. Bu tapşırıqların əsas növləri belədir: sözün tərkibində kök və şəkilçi tapma, nitq hissəsini müəyyən etmə, cümlə üzvünü tapma, ismin halını, kəmiyyətini və ya feilin zamanını göstərmə, sinonim/antonim yazma, söz birləşməsinin növünü təyin etmə. Termini kiçik hərflə və tələb olunan tək formada yaz.

Əsas terminlər

situasiya (açıq) sual — Cavabı hazır variantlardan seçilməyib şagird tərəfindən qısa şəkildə yazılan imtahan sualı.
kök — Sözün məna daşıyan, şəkilçilər ayrıldıqdan sonra qalan dəyişməz hissəsi.
şəkilçi — Kökə qoşularaq yeni söz düzəldən və ya sözü dəyişən hissə; leksik (sözdüzəldici) və qrammatik (sözdəyişdirici) olur.
cümlə üzvü — Cümlədə suala cavab verən və müəyyən sintaktik vəzifə daşıyan söz: mübtəda, xəbər, tamamlıq, təyin, zərflik.
ismin halı — İsmin cümlədəki münasibətini bildirən altı formadan biri: adlıq, yiyəlik, yönlük, təsirlik, yerlik, çıxışlıq.
sinonim / antonim — Sinonim — mənaca yaxın söz; antonim — mənaca əks söz.

Qaydalar

  1. 1Cavabı yalnız istənilən tək formada ver: qrammatik termin (məs. «zərflik»), yaxud bir söz — artıq izah yazma.
  2. 2Terminləri kiçik hərflə yaz: «isim», «yiyəlik hal», «təyin» — imtahan cavabı üçün belə forması kifayətdir.
  3. 3Halların adını tam yaz: «yiyəlik hal», «yönlük hal», «təsirlik hal», «yerlik hal», «çıxışlıq hal», «adlıq hal».
  4. 4Cümlə üzvünü suala görə tap: kim?/nə? → mübtəda; nə edir? → xəbər; kimi?/nəyi? → tamamlıq; necə?/haçan?/harada? → zərflik; kimin?/necə? (əlaməti) → təyin.
  5. 5Sözün tərkibini soruşanda kökü dəyişməz hissə kimi, şəkilçini isə kökdən sonrakı hissə kimi ayır.
  6. 6Söz birləşməsinin növünü rəqəmlə deyil, tam adı ilə yaz: «I növ təyini söz birləşməsi» kimi formanı qısaldıb «I növ» yazmaq olar.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq