Rasional ifadələr

Cəbri (rasional) kəsr — surəti və məxrəci çoxhədlilərdən ibarət olan kəsrdir. Cəbri kəsr yalnız məxrəci sıfırdan fərqli olduqda mənalıdır; məxrəci sıfıra çevirən qiymətlərə buraxılmayan qiymətlər deyilir. Kəsri sadələşdirmək (ixtisar etmək) üçün surət və məxrəci vuruqlara ayırıb ortaq vuruğu ixtisar edirik. Cəbri kəsrləri vurarkən surəti surətə, məxrəci məxrəcə vururuq; bölərkən birinci kəsri ikincinin tərsinə vururuq. Toplama və çıxmada əvvəlcə ortaq məxrəc tapılır. Çoxhədliləri vuruqlara ayırmaq üçün a²−b²=(a−b)(a+b) düsturundan, ümumi vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılmasından və ya kvadrat üçhədlinin ayrılmasından istifadə olunur. Məsələn: (x²−9)/(x+3) ifadəsini sadələşdirək. Surəti vuruqlara ayırırıq: x²−9=(x−3)(x+3). Onda (x²−9)/(x+3)=((x−3)(x+3))/(x+3)=x−3 (burada x≠−3). x=5 olduqda ifadənin qiyməti 5−3=2 olar.