← Mövzulara
g9-11.3· Fəsil 11: Dördbucaqlılar və çoxbucaqlılar· ~13 dəq

Trapesiya

Əsaslar, orta xətt, sahə, bərabəryanlı və düzbucaqlı trapesiya

Trapesiya yalnız BİR cüt qarşı tərəfi paralel olan dördbucaqlıdır. Paralel tərəflər əsaslar adlanır (uzunluqları a və b), digər iki tərəf isə yan tərəflərdir. Trapesiyanın orta xətti yan tərəflərin orta nöqtələrini birləşdirən parçadır; o, əsaslara paraleldir və uzunluğu əsasların yarı cəminə bərabərdir: m=(a+b)/2. Trapesiyanın sahəsi əsasların yarı cəmini hündürlüyə vurmaqla tapılır: S=((a+b)/2)·h, yəni S=orta xətt × hündürlük. Bərabəryanlı trapesiyada yan tərəflər bərabərdir; bu trapesiyada hər əsasın yanındakı bucaqlar bərabər, diaqonallar da bərabərdir. Düzbucaqlı trapesiyada bir yan tərəf əsaslara perpendikulyardır və bu yan tərəf eyni zamanda hündürlükdür. Məsələn: əsasları a=6 və b=10, hündürlüyü h=4 olan trapesiyanın orta xətti m=(6+10)/2=8, sahəsi isə S=8·4=32 kv. vahid olar.

Qaydalar

  1. 1Trapesiyada yalnız bir cüt qarşı tərəf paraleldir; paralel tərəflər əsaslar (a, b), digərləri yan tərəflərdir.
  2. 2Orta xətt əsaslara paraleldir və m=(a+b)/2 (əsasların yarı cəmi).
  3. 3Sahə: S=((a+b)/2)·h=orta xətt × hündürlük; buradan h=2S/(a+b) və naməlum əsas tapıla bilər.
  4. 4Bərabəryanlı trapesiyada yan tərəflər bərabər, əsas yanındakı bucaqlar bərabər, diaqonallar bərabərdir.
  5. 5Düzbucaqlı trapesiyada bir yan tərəf əsaslara perpendikulyardır və o, hündürlüyə bərabərdir.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin