Trapesiya
Əsaslar, orta xətt, sahə, bərabəryanlı və düzbucaqlı trapesiya
Trapesiya yalnız BİR cüt qarşı tərəfi paralel olan dördbucaqlıdır. Paralel tərəflər əsaslar adlanır (uzunluqları a və b), digər iki tərəf isə yan tərəflərdir. Trapesiyanın orta xətti yan tərəflərin orta nöqtələrini birləşdirən parçadır; o, əsaslara paraleldir və uzunluğu əsasların yarı cəminə bərabərdir: m=(a+b)/2. Trapesiyanın sahəsi əsasların yarı cəmini hündürlüyə vurmaqla tapılır: S=((a+b)/2)·h, yəni S=orta xətt × hündürlük. Bərabəryanlı trapesiyada yan tərəflər bərabərdir; bu trapesiyada hər əsasın yanındakı bucaqlar bərabər, diaqonallar da bərabərdir. Düzbucaqlı trapesiyada bir yan tərəf əsaslara perpendikulyardır və bu yan tərəf eyni zamanda hündürlükdür. Məsələn: əsasları a=6 və b=10, hündürlüyü h=4 olan trapesiyanın orta xətti m=(6+10)/2=8, sahəsi isə S=8·4=32 kv. vahid olar.
Qaydalar
- 1Trapesiyada yalnız bir cüt qarşı tərəf paraleldir; paralel tərəflər əsaslar (a, b), digərləri yan tərəflərdir.
- 2Orta xətt əsaslara paraleldir və m=(a+b)/2 (əsasların yarı cəmi).
- 3Sahə: S=((a+b)/2)·h=orta xətt × hündürlük; buradan h=2S/(a+b) və naməlum əsas tapıla bilər.
- 4Bərabəryanlı trapesiyada yan tərəflər bərabər, əsas yanındakı bucaqlar bərabər, diaqonallar bərabərdir.
- 5Düzbucaqlı trapesiyada bir yan tərəf əsaslara perpendikulyardır və o, hündürlüyə bərabərdir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin