Epidemiologiya: infeksiya mənbələri və yoluxma

Epidemiologiya yoluxucu xəstəliklərin yayılması, qarşısının alınması və nəzarət altına alınmasını öyrənən elmdir. İnfeksiya mənbəyi dedikdə xəstəliktörədici mikroorqanizmlərin çıxış nöqtəsi nəzərdə tutulur; buna xəstə insan, mikrobdaşıyıcı (simptomsuz daşıyıcı) və xəstə heyvanlar daxildir. Yoluxma yolları isə törədicinin bir canlıdan digərinə keçid mexanizmini göstərir. Hava-damcı yolu ilə qrip, vərəm, suçiçəyi yayılır; fekal-oral (qida-su) yolu ilə dizenteriya və qarın yatalağı (tif); birbaşa təmas yolu ilə dəri-zöhrəvi xəstəliklər; transmissiv yolla (gənə, ağcaqanad vasitəsilə) malyariya və ensefalitin yayılması; qan vasitəsilə isə hepatit B və İİV keçidi baş verir. Xəstəliyin yayılma miqyasına görə: epidemiya müəyyən ərazidə kütləvi yayılma, pandemiya isə qitələrarası yayılmadır; endemiya isə müəyyən coğrafi ərazidə daimi qeydə alınan xəstəlikdir. Profilaktik tədbirlər sırasında karantin (xəstənin izolyasiyası), sanitar-gigiyenik tədbirlər, peyvənd (immunizasiya) ən vacibləridir.