g10f-6.1· Fəsil 6: Molekulyar-kinetik nəzəriyyə· ~13 dəq

MKN əsasları, ideal qaz və temperatur

MKN müddəaları, ideal qaz, əsas tənlik, temperatur.

Molekulyar-kinetik nəzəriyyə (MKN) üç əsas müddəaya söykənir: bütün maddələr mikroskopik zərrəciklərdən — molekul və atomlardan — ibarətdir; bu zərrəciklər fasiləsiz, nizamsız istilik hərəkəti edir (bunu Broun hərəkəti və diffuziya əyani sübut edir); zərrəciklər arasında həm cazibə, həm itələmə xarakterli qarşılıqlı təsir mövcuddur. Maddənin ν\nu mol kütləsi N=νNAN = \nu N_A molekul ehtiva edir, burada NA=6,021023N_A = 6{,}02\cdot10^{23} mol1^{-1} — Avadro sabitidir. İdeal qaz modeli molekulların öz ölçüsünü və aralarındakı potensial enerjini nəzərə almır — yalnız mütləq elastik toqquşmalar hesaba katılır. Bu modeldə MKN-nin əsas tənliyi p=13nm0v2=23nEkp = \frac{1}{3}n m_0 \overline{v^2} = \frac{2}{3}n\overline{E_k} şəklindədir, burada nn — konsentrasiya, m0m_0 — bir molekulun kütləsi, Ek\overline{E_k} — orta kinetik enerjidir. Temperatur molekulların orta kinetik enerjisini ölçür: Ek=32kT\overline{E_k} = \frac{3}{2}kT, k=1,381023k = 1{,}38\cdot10^{-23} C/K. Mütləq sıfır (00 K) — bütün istilik hərəkətinin dayanacağı hipotetik hədddir; Kelvin şkalası: T=t+273T = t + 273.

📌Nümunə

Məsələn: t=27°Ct = 27°C temperaturda ideal qaz molekulunun orta kinetik enerjisi Ek=321,3810233006,211021\overline{E_k} = \frac{3}{2} \cdot 1{,}38\cdot10^{-23} \cdot 300 \approx 6{,}21\cdot10^{-21} C olur.

Qaydalar

  1. 1MKN-nin üç müddəası: maddə zərrəciklərdən ibarətdir; zərrəciklər fasiləsiz nizamsız hərəkət edir; zərrəciklər arasında qarşılıqlı təsir var.
  2. 2Molekulların sayı: N=νNAN = \nu N_A, Avadro sabiti NA=6,021023N_A = 6{,}02\cdot10^{23} mol1^{-1}.
  3. 3MKN-nin əsas tənliyi: p=13nm0v2=23nEkp = \frac{1}{3}n m_0 \overline{v^2} = \frac{2}{3}n\overline{E_k}, burada n=N/Vn = N/V — konsentrasiya.
  4. 4Temperatur və orta kinetik enerji: Ek=32kT\overline{E_k} = \frac{3}{2}kT, k=1,381023k = 1{,}38\cdot10^{-23} C/K.
  5. 5Selsi–Kelvin çevrilməsi: T(K)=t(°C)+273T(K) = t(°C) + 273; düsturlarda həmişə Kelvin istifadə edin.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir