g11a-6.1· Fəsil 6: Buraxılış imtahanı — situasiya (açıq) suallar· ~18 dəq
Açıq (situasiya) suallar — qısa cavab
Buraxılış imtahanının açıq bölməsi üçün qısacavablı məşq
Buraxılış imtahanının açıq (situasiya) bölməsində şagird hazır variantlar arasından seçmir, verilmiş dil vahidini özü təhlil edərək qısa və dəqiq cavab yazır. Bu bölmə fonetik təhlil (sait/samit, kar/cingiltili), leksik məna (həqiqi/məcazi, sinonim, antonim, omonim), sözün tərkibi (kök və şəkilçi), morfoloji əlamətlər (hal, kəmiyyət, mənsubiyyət, feilin zamanı və növü) və sintaktik təhlil (cümlə üzvü, söz birləşməsinin növü) üzərində qurulur. Cavab bir sözlə və ya bir termin ilə verilməli, orfoqrafiyaya tam riayət olunmalıdır. Suala nə soruşulduğunu aydınlaşdırıb yalnız istənilən vahidi yazmaq lazımdır.
Əsas terminlər
situasiya sual — Şagirdin variant seçmədən özü təhlil edib qısa cavab yazdığı açıq tipli tapşırıq.
kök — Sözün əsas leksik mənasını daşıyan, daha kiçik hissəyə bölünməyən əsas hissəsi.
leksik şəkilçi — Sözə yeni məna verərək yeni söz yaradan şəkilçi (məsələn -çı, -lıq).
qrammatik şəkilçi — Sözün mənasını dəyişmədən onu digər sözlərlə əlaqələndirən şəkilçi (hal, mənsubiyyət, şəxs).
cümlə üzvü — Cümlədə sözlərin daşıdığı sintaktik vəzifə: mübtəda, xəbər, tamamlıq, təyin, zərflik.
söz birləşməsi — Bir-biri ilə mənaca və qrammatik cəhətdən bağlanan iki müstəqil sözün birliyi.
Qaydalar
- 1Sualda nə istənildiyini müəyyənləşdir: kök, şəkilçi, hal, üzv, yoxsa mənadır.
- 2Cavabı yalnız istənilən dil vahidi ilə ver; artıq söz və izah yazma.
- 3Qrammatik terminləri kiçik hərflə yaz (məsələn: yiyəlik hal, xəbər, sifət).
- 4Şəkilçini soruşanda onu tam formada (-lıq, -çı) göstər.
- 5Feildə əvvəl növünü, sonra zamanını dəqiqləşdir; qarışdırma.
- 6Cavabı yoxla: verilmiş nümunəyə uyğun gəlirmi, orfoqrafiya düzgündürmü.
Məşq
15 asan · 15 orta · 15 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir