az5-1.2· Fəsil 1: Fonetika· ~13 dəq

Qoşa saitli sözlərin yazılışı

Müəllim, ailə, saat tipli sözlər və heca sayı.

Azərbaycan dilinin öz sözlərinin əksəriyyətində iki sait yanaşı gəlmir; lakin ərəb və fars mənşəli alınma sözlərin bir qismində iki sait üst-üstə düşür. Bu sözlər yazıldığı kimi deyilir: hər iki sait ayrıca tələffüz olunur.

📌Nümunə

Məsələn, «mü-əl-lim» sözü 3 hecalıdır — «ü» və «ə» hər biri öz hecasını təşkil edir; «a-i-lə» sözü 3 hecalı, «sa-at» sözü isə 2 hecalıdır. Yazılışda bu sözlərdə iki sait hərfi yanaşı yazılır: müəllim, ailə, saat, maaş, zəif. Tələffüzdə bəzən iki saiti birləşdirib «müəllim»i «mülləm» kimi söyləmək yanlışdır — yazılışla tələffüz arasında uyğunsuzluq yaratmamaq üçün hər sait ayrıca oxunmalıdır. Heca sayını düzgün tapmaq üçün sözdəki sait sayını saymaq kifayətdir: neçə sait varsa, bir o qədər heca var. Məsələn, «maaş» sözündə «a», «a», «ş» — iki sait var, deməli «ma-aş» kimi 2 hecalıdır.

Qaydalar

  1. 1Alınma sözlərdə iki sait hərfi yanaşı gələ bilər: müəllim, ailə, saat, maaş, zəif — bunlar olduğu kimi yazılır.
  2. 2Bu sözlərdə hər sait ayrıca tələffüz olunur; iki saiti birləşdirib bir kimi oxumaq yanlışdır.
  3. 3Sözdəki heca sayı sait sayına bərabərdir: neçə sait varsa, bir o qədər heca var.
  4. 4Qoşa saitli sözlər hecelənərkən saitlər ayrı hecelərə düşür: mü-əl-lim (3 heca), a-i-lə (3 heca), sa-at (2 heca).
  5. 5Tələffüzlə yazılış arasında fərq olsa da, bu sözlər imlada qısaldılmadan — tam hərf tərkibiylə — yazılır.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir