az5-4.1· Fəsil 4: İsim· ~13 dəq

İsim; ümumi, xüsusi və toplu isimlər

İsmin sualları; ümumi/xüsusi/toplu isim.

İsim əşyanın, şəxsin, heyvanın, yerin, anlayışın adını bildirən nitq hissəsidir. İsimlər «kim?», «nə?» və «hara?» suallarından birinə cavab verir: «uşaq» — kim?, «kitab» — nə?, «məktəb» — hara? İsimlər üç növə bölünür. Ümumi isimlər eyni cinsdən olan bütün əşyalara, şəxslərə, yerlərə aiddir və kiçik hərflə yazılır: şəhər, dağ, çay, uşaq, it. Xüsusi isimlər konkret bir şəxsin, yerin, müəssisənin adıdır; həmişə böyük hərflə başlayır: Bakı, Kür, Savalan, Anar. Toplu isimlər eyni cinsli varlıqların məcmusunu, yəni bütövlükdə bir qrup əşyanı bildirən isimlərdir; onlar tək formada olsalar da, çoxluq mənası daşıyır: qoşun, sürü, dəstə, xalq, meşə. Ümumi isimləri xüsusiləşdirmək üçün şəxs adı, yer adı kimi konkretləşdirmə kifayətdir.

📌Nümunə

Məsələn, «çay» — ümumi isimdir (kim? nə? hara? → nə?), «Kür» isə eyni varlığın xüsusi adıdır və böyük hərflə yazılır; «sürü» isə bir qrup heyvanı toplu şəkildə bildirdiyindən toplu isimdir.

Qaydalar

  1. 1İsim əşyanın, şəxsin, yerin və ya anlayışın adını bildirir; «kim?», «nə?» və «hara?» suallarından birinə cavab verir.
  2. 2Ümumi isimlər eyni cinsdən olan bütün varlıqlara aid ümumi addır və kiçik hərflə yazılır (məs. şəhər, dağ, çay).
  3. 3Xüsusi isimlər konkret bir şəxsin, yerin, müəssisənin tək özünə məxsus adıdır; həmişə böyük hərflə başlayır (məs. Bakı, Kür, Savalan).
  4. 4Toplu isimlər eyni cinsli varlıqların məcmusunu (toplusunu) bildirən isimlərdir; tək formada olsalar da, çoxluq mənası daşıyırlar (məs. qoşun, sürü, dəstə, xalq).
  5. 5İsim növünü müəyyən etmək üçün soruşun: söz konkret bir ada aiddirsə → xüsusi; çoxluğu bütöv bildirirsə → toplu; qalan halda → ümumi.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir