Şəhərlər necə yarandı?
Şəhərlərin yaranması və quruluşu.
Qədim və orta əsrlərdə Azərbaycanda əkinçilik, maldarlıq və sənətkarlıq get-gedə inkişaf etdi, məhsul artdı və insanlar artıq məhsullarını mübadilə etmək üçün bir-biri ilə daha çox əlaqə saxlamağa başladılar. Sənətkarlığın ayrıca peşəyə çevrilməsi və ticarətin genişlənməsi əhalinin əlverişli yerlərdə — çay kənarlarında, ticarət yollarının üstündə və müdafiəsi asan yerlərdə — bir yerə toplaşmasına səbəb oldu; beləliklə, kənd yaşayış məskənlərindən fərqli olaraq şəhərlər yarandı. Şəhər adətən iki hissədən ibarət olurdu: hündür qala divarları ilə əhatələnmiş İÇQALA (narınqala) — burada hökmdarın (hakimin) sarayı yerləşir və bura şəhərin müdafiə mərkəzi sayılırdı; onun ətrafında isə BAYIR ŞƏHƏR yerləşirdi — burada sənətkarlar və tacirlər yaşayır, bazarlar qurulurdu. Şəhərlər çox vaxt mühüm ticarət yollarının üstündə salınır və get-gedə ticarət, sənətkarlıq, elm və mədəniyyət mərkəzlərinə çevrilirdi.
Məsələn: İpək yolu üzərində yerləşən bir şəhərdə tacirlər bayır şəhərdəki bazarda parça və müxtəlif mallar satır, hökmdar isə hücum təhlükəsi yarandıqda əhalini içqalanın möhkəm divarları arxasında qoruyurdu.
Qaydalar
- 1Əkinçiliyin, maldarlığın və sənətkarlığın inkişafı, ticarətin genişlənməsi əhalinin bir yerdə toplaşmasına və şəhərlərin yaranmasına səbəb oldu.
- 2Şəhər əsasən iki hissədən ibarət idi: İÇQALA (narınqala) və BAYIR ŞƏHƏR.
- 3İçqalada hökmdarın (hakimin) sarayı yerləşirdi və o, şəhərin müdafiə mərkəzi sayılırdı.
- 4Bayır şəhərdə sənətkarlar və tacirlər yaşayır, bazarlar burada fəaliyyət göstərirdi.
- 5Şəhərlər çox vaxt mühüm ticarət yollarının (məsələn, İpək yolunun) üstündə salınır və ticarət, sənətkarlıq, elm-mədəniyyət mərkəzlərinə çevrilirdi.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir