m5-3.1· Fəsil 3: Onluq kəsrlər· ~13 dəq

Onluq kəsrlərin müqayisəsi, toplanması və çıxılması

Mərtəbələr, müqayisə, vergüllə toplama/çıxma.

Onluq kəsr tam hissəni vergüllə kəsr hissəsindən ayıran ədəddir. Vergüldən sonrakı birinci rəqəm onluqları, ikincisi yüzlükləri, üçüncüsü isə minlükləri bildirir.

📌Nümunə

Məsələn, 3,47 ədədinin tam hissəsi 3, onluq hissəsi 4 (yəni 4 onluq), yüzlük hissəsi isə 7-dir (yəni 7 yüzlük). Onluq kəsrləri müqayisə edərkən əvvəlcə tam hissələri müqayisə edirik; tam hissələr bərabər olduqda isə eyni mərtəbəlilərini soldan sağa müqayisə edirik. Toplama və çıxmada isə ən mühüm qayda budur: vergülləri alt-alta düzdüyümüzdə eyni mərtəbəli rəqəmlər bir sütunda olur, beləliklə adi tam ədədlər kimi əməl apara bilərik — nəticədə vergülü yuxarı vergülün altına düşürürük. Kəsr hissəsindəki boş yerlərə sıfır yazıb mərtəbələri bərabərləşdirmək çox faydalıdır. Məsələn: 5,6 + 2,38 hesablayarkən 5,60 yazıb 2,38 ilə alt-alta düzürük: 5,60 + 2,38 = 7,98.

Qaydalar

  1. 1Onluq kəsrin vergüldən sonrakı rəqəmləri: 1-ci yer onluq, 2-ci yer yüzlük, 3-cü yer minlük mərtəbəsidir.
  2. 2Müqayisədə əvvəl tam hissəni bax; tam hissələr bərabərdirsə soldan sağa onluq, sonra yüzlük mərtəbəsini müqayisə et.
  3. 3Toplama və çıxmada vergülləri alt-alta düz, boş mərtəbəyə sıfır yaz, sonra tam ədəd kimi əməli apar.
  4. 4Nəticədə vergülü yuxarıdakı vergüllər ilə eyni sütuna düşür — heç vaxt yeri dəyişmə.
  5. 5Çıxma zamanı kəsr hissəsi çatmırsa, tam hissədən 1 alıb onu 10 onluq kimi kəsr hissəsinə əlavə et.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir