m5-3.4· Fəsil 3: Onluq kəsrlər· ~13 dəq

Adi kəsrin onluq kəsrə, onluq kəsrin adi kəsrə çevrilməsi

İki istiqamətdə çevirmə.

Adi kəsri onluq kəsrə çevirmək üçün iki üsuldan istifadə edə bilərik. Birinci üsulda surəti məxrəcə bölürük: bölmə tam qurtaranda alınan nəticə axtardığımız onluq kəsrdir. İkinci üsulda isə kəsrin əsas xassəsindən istifadə edərək məxrəci $10$ , $100$ və ya $1000$ edirik — bunun üçün həm surəti, həm məxrəci eyni ədədə vururuq, sonra surətdəki rəqəmləri vergüldən sonra yazırıq (məxrəc $10$ -dursa $1$ rəqəm, $100$ -dürsə $2$ rəqəm, $1000$ -dirsə $3$ rəqəm). Tərs istiqamətdə, onluq kəsri adi kəsrə çevirmək üçün vergüldən sonrakı rəqəmləri surət kimi götürürük, məxrəc isə vergüldən sonrakı mərtəbə sayına görə $10$ , $100$ və ya $1000$ olur; sonda alınan kəsri mütləq ixtisar edirik. İxtisar edərkən surət və məxrəci onların ortaq bölənlərinə bölmək lazımdır ki, kəsr ən sadə formada qalsın. Bu bacarıq faizlərlə, ölçü vahidləri ilə və gündəlik hesablamalarla bağlı məsələlərdə çox faydalıdır.

📌Nümunə

Məsələn: $\frac{3}{4}$ kəsrini çevirmək üçün həm surəti, həm məxrəci $25$ -ə vururuq: $\frac{3 \times 25}{4 \times 25} = \frac{75}{100} = 0{,}75$ ; əks istiqamətdə isə $0{,}6 = \frac{6}{10} = \frac{3}{5}$ .

Qaydalar

1Adi kəsri onluğa çevirmək üçün surəti məxrəcə bölün və ya məxrəci $10$ , $100$ yaxud $1000$ -ə çevirərək surəti uyğun vurun.
2Məxrəci $10$ -a çevirdikdə vergüldən sonra $1$ rəqəm, $100$ -ə çevirdikdə $2$ rəqəm, $1000$ -ə çevirdikdə $3$ rəqəm yazılır.
3Onluq kəsri adi kəsrə çevirərkən vergüldən sonrakı rəqəmləri surət kimi, mərtəbə sayına uyğun $10$ , $100$ və ya $1000$ -i isə məxrəc kimi götürün.
4Alınan adi kəsri həmişə surət və məxrəcin ortaq böləninə bölərək ixtisar edin, çünki cavab ən sadə formada yazılmalıdır.
5Çevirmə zamanı bütün ədədlər mənfi olmadığından nəticə də həmişə $\ge 0$ olur; hesabı yoxlamaq üçün əks istiqamətdə yenidən çevirin.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir

Asan Orta Çətin Qarışıq