Müstəvi, xətt, bucaq və üçbucaqlar
Düz xətt/şüa/parça, bucaq növləri, üçbucaqlar.
Müstəvi — hər tərəfə sonsuz uzanan düz səthlərdir. Müstəvidə düz xətt iki tərəfə sonsuz uzanır, şüa isə bir başlanğıc nöqtəsindən yalnız bir istiqamətə uzanır. Parça isə iki nöqtəni birləşdirən sonlu uzunluğa malik hissədir. İki şüanın ortaq başlanğıc nöqtəsindən əmələ gəlməsi ilə bucaq yaranır; bucaqlar dərəcə (°) ilə ölçülür. Ölçüsünə görə bucaqlar üç növə bölünür: iti bucaq (0°-dən böyük, 90°-dən kiçik), düz bucaq (tam olaraq 90°) və kor bucaq (90°-dən böyük, 180°-dən kiçik). Üçbucaqlar tərəflərinə görə bərabərtərəfli (3 tərəfi bərabər), bərabəryanlı (2 tərəfi bərabər) və müxtəliftərəfli (3 tərəfi fərqli) olur; bucaqlarına görə isə itibuçaqlı (hər 3 bucağı iti), düzbuçaqlı (bir bucağı 90°) və korbuçaqlı (bir bucağı kor) olur. İstənilən üçbucağın 3 daxili bucağının cəmi 180°-dir.
Məsələn: bir üçbucağın iki bucağı 60° və 80° olduqda, üçüncü bucaq 180° − 60° − 80° = 40°-dir, bu da iti bucaqdır.
Qaydalar
- 1Düz xətt iki tərəfə sonsuz uzanır; şüa bir nöqtədən başlayıb bir istiqamətə sonsuz uzanır; parça iki nöqtəni birləşdirir.
- 2Bucaq iki şüanın ortaq başlanğıc nöqtəsindən əmələ gəlir; dərəcə (°) ilə ölçülür.
- 3İti bucaq: 0° < α < 90°; düz bucaq: α = 90°; kor bucaq: 90° < α < 180°.
- 4Üçbucağın hər üç daxili bucağının cəmi 180°-dir; bu qaydadan naməlum bucağı tapmaq üçün istifadə olunur.
- 5Tərəflərinə görə üçbucaq növləri: bərabərtərəfli (3 bərabər tərəf), bərabəryanlı (2 bərabər tərəf), müxtəliftərəfli (hamısı fərqli).
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir