m5-6.3· Fəsil 6: Müstəvi fiqurlar· ~13 dəq

Məsələlər

Bucaq münasibətləri üzrə məsələlər.

Bu təkrar dərsində bucaqlarla bağlı öyrəndiyimiz qaydaları məsələlərdə birləşdirərək tətbiq edirik: bucağın tənböləni onu iki BƏRABƏR hissəyə bölür, QONŞU bucaqların cəmi 180180^\circ-dir (bir düz xətt üzərində), QARŞILIQLI (vertikal) bucaqlar isə bir-birinə BƏRABƏRDİR. Məsələ həll edərkən əvvəlcə hansı bucaq növü ilə (iti — 9090^\circ-dən kiçik, düz — dəqiq 9090^\circ, kor — 9090^\circ-dən böyük, lakin 180180^\circ-dən kiçik) işlədiyimizi müəyyənləşdirmək, sonra isə uyğun qaydanı seçmək lazımdır: əgər tənbölən verilibsə — vurma/bölmə ilə yarını və ya tam bucağı tapırıq; əgər qonşu bucaqlardan biri verilibsə — digərini 180180^\circ-dən çıxmaqla tapırıq; əgər vertikal bucaqlardan biri verilibsə — digəri elə ona bərabərdir. Bir neçə qaydanın eyni məsələdə iştirak etməsi mümkündür (məsələn, əvvəlcə qonşuluq, sonra tənbölən), ona görə hər addımı ayrıca yazıb ardıcıllıqla hesablamaq, tapılan bucağın növünü də yoxlamaq faydalıdır. Bütün nəticələr mənfi olmayan dərəcə qiymətləridir.

📌Nümunə

Məsələn: AOB=70\angle AOB = 70^\circ-dir və OCOC şüası ona qonşudur, düz xətt əmələ gətirir; onda qonşu bucaq 18070=110180^\circ - 70^\circ = 110^\circ-dir.

Qaydalar

  1. 1Bucağın tənböləni onu iki BƏRABƏR hissəyə bölür: tam bucağın yarısı hər hissəyə, iki hissənin cəmi isə tam bucağa bərabərdir.
  2. 2Bir düz xətt üzərində olan QONŞU bucaqların cəmi 180180^\circ-dir: ikinci bucaq 180180^\circ-dən birincini çıxmaqla tapılır.
  3. 3İki düz xəttin kəsişməsindən əmələ gələn QARŞILIQLI (vertikal) bucaqlar bir-birinə bərabərdir — biri məlumdursa, o birinin ölçüsü elə odur.
  4. 4Bucaq növünü dərəcəsinə görə tanıyın: iti bucaq 9090^\circ-dən kiçik, düz bucaq dəqiq 9090^\circ, kor bucaq 9090^\circ-dən böyük, lakin 180180^\circ-dən kiçikdir.
  5. 5Mürəkkəb məsələlərdə əvvəlcə hansı qaydanın (tənbölən, qonşuluq, vertikallıq) tətbiq olunacağını müəyyənləşdirin, addım-addım hesablayın; bütün nəticə dərəcələri mənfi olmamalıdır.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir